ABD ile İran arasında askeri gerilim, Cuma günü yapılacağı belirtilen görüşmeler öncesinde tırmandı.

Reuters haber ajansının özel haberine göre ABD bugün İran'a ait bir insansız hava aracını (İHA) vurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, askeri müdahale ile tehdit ettiği İran'a baskıyı artırmak için bölgeye USS Abraham Lincoln uçak gemisini göndermişti.

ABD'li bir yetkili, bu uçak gemisine yaklaşmakta olan İran'a ait bir İHA'nın bugün Amerikan F-35 savaş uçağı tarafından vurulduğunu açıkladı.

Akşam saatlerinde açıklanan bu çarpıcı gelişme öncesinde, ABD ile İran arasında, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı açısında stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda, gerilimin tırmandığı duyurulmuştu.

Hürmüz Boğazı'nda ne yaşandı?

İngiliz deniz güvenliği firması Vanguard Tech tarafından yapılan açıklamaya göre, ABD bayraklı Stena Imperative tanker gemisi Hürmüz Boğazı'ndan geçerken Devrim Muhafızları'nın üç savaş botu tarafından çevrelendi.

Umman'ın yaklaşık 16 deniz mili kuzeyinde yaşanan olay sırasında, İran botlarından telsiz aracılığıyla "motorları durdurma" ihtarı yapılan tankere "gemiye binileceği" bildirildi.

"İran karasularına girilmediğini" söyleyerek emre uyulmayacağını bildiren tanker ise durmak yerine, hızını daha da arttırarak rotasında seyretmeye devam etti.

Vanguard Tech açıklamasında "Şimdi tankere ABD savaş gemisi eşlik ediyor" bilgisini paylaştı.

Devrim Muhafızları geçmişte Hürmüz Boğazı'nda tankerleri durdurarak alıkoymuştu.Fotoğraf: Ahmad Halabisaz/XinHua/dpa/picture alliance

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin, ABD ile İran arasında Cuma günü yapılması için diplomatik girişimlerin sürdüğü doğrudan müzakereler öncesinde tırmanması dikkat çekiyor.

ABD-İran müzakerelerinin nerede yapılacağı ile ilgili belirsizlik

ABD ve İranlı yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılacağı müzakerelere İstanbul'un ev sahipliği yapacağını duyurmuştu.

Hatta İstanbul'daki müzakerelere Katar, Suudi Arabistan, Umman, Pakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) dışişleri bakanlarının da davet edildiği bildirilmişti.

Bugün öğleden sonra Arap basınında, Türk ve İranlı yetkililere dayandırılan haberlerde, görüşmelerin İstanbul'da yapılmayabileceği, Türkiye dışında bir ülkede gerçekleşebileceği belirtilmeye başlandı.

Reuters haber ajansı, İran'ın "görüşmelerin yeri ve formatında değişiklik talep ettiğini" bildirdi.

İran'ın ABD ile görüşmenin İstanbul yerine Umman'da ve İstanbul'a davet edilen diğer bölge ülkeleri bakanları olmaksızın ikili formatta yapılmasını talep ettiği belirtiliyor.

Hürmüz Boğazı neden önemli?

İran ve Umman arasında yer alan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan kritik bir enerji nakil hattı. ABD'nin Enerji Bilgi İdaresi (EIA) bu boğazı "dünyanın en önemli petrol geçiş güzergahı" olarak tanımlıyor.

Kuzey kıyısında İran'ın, güney kıyısında ise Umman'ın bulunduğu Hürmüz Boğazı, en dar noktasında 33 kilometre genişliğinde. İki yöne her biri üç kilometre olan denizcilik şeritleri bulunuyor.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt gibi OPEC ülkeleri tarafından Basra Körfezi'ndeki petrol sahalarından çıkarılan büyük miktardaki ham petrol işte bu boğazdan geçiyor.

İran'ın bu stratejik boğazı kapatma tehdidi, küresel bir enerji krizine yol açma potansiyeline sahip olduğu için endişeye yol açıyor. ABD ile İran arasında tırmananan gerilimin, askeri bir ihtilafa dönüşme ve bölgesel bir savaşa evrilme ihtimali, endişeleri daha da artırıyor.