Suriye Demokratik Güçleri (DSG) komutanlarından ve Suriye Savunma Bakan Yardımcısı Sipan Hemo, DSG’nin geleceği, Suriye’deki yeni siyasi-askeri yapı ve Kürtlerin rolüne ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Hemo, DSG’nin artık eski yapısıyla varlığını sürdürmediğini belirterek, “Gelecekte DSG’nin sona erdiğini resmi olarak açıklayacağız” dedi.

Al Majalla dergisine konuşan Hemo, DSG güçlerinin Suriye ordusuna entegrasyon sürecine girdiğini ve bu kapsamda tugaylar oluşturulduğunu ifade etti. Her biri yaklaşık 1.300 askerden oluşan birliklerin kurulduğunu belirten Hemo, sahadaki toplam güç sayısının ise bu yapıların ötesinde olduğunu vurguladı.

Hemo, birleşme sürecinin DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi tarafından denetlendiğini, kendisinin ise Savunma Bakan Yardımcısı olarak özellikle doğu bölgelerindeki askeri yapıdan sorumlu olması gerektiğini söyledi. Sürecin henüz tamamlanmadığını ve bazı teknik ve idari sorunların çözümü için zamana ihtiyaç olduğunu dile getirdi.

Geçmişte yapılan stratejik hatalara da değinen Hemo, uluslararası aktörlere fazla güvenildiğini kabul ederek, “Uluslararası toplumun bizim yanımızda olacağını düşündük ancak bu doğru bir değerlendirme değildi” dedi. Suriye’de dengelerin değiştiğini ve yeni dönemin daha gerçekçi politikalar gerektirdiğini ifade etti.

Hemo, askeri yöntemlerle kalıcı çözüm sağlanamayacağını vurgulayarak, barış, istikrar ve devlet kurumlarıyla uyumlu ilişkilerin öncelik olması gerektiğini belirtti. Kürtlerin Suriye’deki yeni süreçte dışlanmaması gerektiğini söyleyen Hemo, “Kürtler, Araplar ve diğer tüm bileşenler birlikte hareket etmeli” dedi.

Suriye’nin bölgesel çatışmalardan uzak tutulmasının önemine de dikkat çeken Hemo, mevcut yönetimin bu konuda şu ana kadar dengeli bir politika izlediğini ifade etti. Ayrıca DSG ile İran arasında şu an herhangi bir ilişkinin bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Hemo, Kürtlerin hem geçmişte hem de gelecekte Suriye’nin inşasında önemli bir rol oynayacağını belirterek, yeni dönemin ortaklık ve uzlaşı temelinde şekillenmesi gerektiğini vurguladı.

Sipan Hemo, Al Majalla dergisinin sorularını yanıtladı. Röportajın tam metni şöyle:

Al-Majalla: Ocak ayında çatışmalar yaşandı. Bu çatışmalara ilişkin tutumunuz neydi?

Hemo: Dürüst olmak gerekirse, hatalar yaptık. Uluslararası toplumun bizim tarafımızda olduğunu ve bir anlaşmazlık çıkarsa bizim yanımızda olacağını varsaymıştık. Ancak bu değerlendirme yanlıştı. Suriye'deki durum değişti ve rejimin çöküşü, ‘Sykes-Picot’ projesinin tamamen sona erdiğini işaret etti. İşler değişti ve yeni bir aşamaya doğru ilerliyoruz. Bu durumu daha iyi okumalıydık. Bazı tarafların bizi terk etmeyeceğini varsaymıştık, çünkü IŞİD'e karşı birlikte savaşmıştık falan, ama çıkarları onları Şam'a yönlendirdi ve uluslararası kamuoyu her konuda Şam'ın yanındaydı. Belki de durumu doğru okusaydık, daha uygun bir şekilde müzakere ederdik. Ve açıkçası, son zamanlardaki bu çatışmalar gereksizdi.

İsrail, gözünü Suriye'nin güneyine dikmiş durumda

El-Majalla: DSG liderliği veya Suriye Demokratik Konseyi içindeki bazı kişilerin, Amerikalıların DSG'yi terk edeceğine ya da İsrail'in DSG adına devreye gireceğine güvendiklerini düşünüyor musunuz? Ve bu iki varsayımın da yanlış olduğunu mu düşünüyorsunuz?

Hemo: Bence ikisi de yanlıştı. Az önce de belirttiğim gibi, mevcut durumda İsrail'in müdahale etmesi için doğru zaman mı, yoksa daha fazla zamana mı ihtiyaç var? Durumu doğru bir şekilde analiz edersek, İsrail'in başka öncelikleri olduğunu ve bölgedeki tehdidi tamamen ortadan kaldırmak istediğini görürüz. Belki gelecekte. Bugün İsrail, Suriye'nin güneyine odaklanmış durumda ve bu bölgeyi neredeyse tamamen kontrolü altında tutuyor. Bölgenin, kontrolünün ötesine geçecek kadar genişlemesini istemiyor. Bu yüzden durumu yanlış yorumladık. Evet, belki de İsraillilerin ya da Amerikalıların bizi terk etmeyeceğine dair bir bahis vardı, çünkü savaşı onlarla birlikte yürütmüştük; hatta 'IŞİD'e karşı kazanılan zaferler sayesinde Trump'ın Amerikan başkanlığına geri dönmesinin sebebinin biz olduğumuz bile söylendi. Ancak kamuoyu bir şey, siyaset ise başka bir şeydir. Avrupalılar ve Amerikalılar Kürt halkına veya Kürt davasına sempati duyuyorlar, ancak siyaset genel duyarlılıktan farklıdır.

Al-Majalla: Anlaşma 29 Ocak’ta sağlandı ve Bakan yardımcısı olacağı tahmin edilen son kişi sizdiniz.

Hemo: “İhanet” kelimesini kullanmayacağım. Ben bunu bir çıkar meselesi olarak görüyorum.

Al-Majalla: Kandil Dağı'nın temsilcisi Sipan Hemo'nun, Suriye ordusuna karşı savaş isteyen bir sertlik yanlısı olduğu düşünülüyordu. Sizin bakış açınızdan bu tasvir doğru muydu, yanlış mıydı? Kendinizi bir asker mi yoksa bir barış adamı mı olarak görüyorsunuz?

Hemo: Barış ve istikrarı destekliyorum. Bir asker olduğum doğru, ancak anlaşmanın askeri yollarla sağlanabileceğine ya da bu yolla medeniyet, ilerleme veya kalkınma sağlanabileceğine hiç inanmadım.

İç ve askeri çatışmalardan çıkan ülkeler ilerleme kaydetmemiştir. Ben buraya, bu temelde, bizimle yeni devlet arasında çok olumlu ve iyi ilişkiler kurmak için geldim. Ancak durum bu şekilde gösterildi ve belki de dünya önlem almak istedi, işler bu aşamaya bu şekilde geldi.

DSG’nin sayıları 70 bine yakındı

Al-Majalla: 28 Ocak’ta kaç tane DSG gücü vardı?

Hemo: Sayı 70.000’e yakındı.

Al-Majalla: Peki anlaşmanın ardından, Arap aşiretlerin geri çekilmesinden sonra sayı ne oldu?

Hemo: Şu anda sahadaki sayımız net. Orduyla birleşerek tugaylar oluşturduk ve her tugay resmi olarak tanıtıldı; her tugayın 1.300 savaşçıdan oluşan bir gücü var. Ancak sayımız bundan çok daha fazla ve daha fazla tugay kurmak isteseydik, sekiz tane daha kurabilirdik.

Al-Majalla: Her biri 1.300 üyeden oluşan dört tugay. Peki tugaylara katılmayanlar ne olacak?

Hemo: Bu konuları görüşmeye çalışıyoruz ve gelecekte sorunları farklı şekilde çözmeyi planlıyoruz. Bunlar askerler ve Savunma Bakanlığı ile birlikte, orduda nasıl görev alacakları ve görevden aldıklarımız için emekli maaşlarını nasıl ayarlayacağımız gibi konuları çözmek için çalışıyoruz. Ayrıca engelli kişiler ve şehit aileleriyle ilgili durumlar da var; bunlar, gelecekte Savunma Bakanlığı ile görüşebileceğimiz konular.

Asayiş üyelerinin sayısı nedir?

Al-Majalla: Bunlar da Asayiş (güvenlik güçleri). Kaç tane Asayiş var?

Hemo: Kesin bir rakam bilmiyorum, ama sayıları da önemliydi.  Şu anki sayıları belki sekiz bine yakındır.

Al-Majalla: Yani dört tugay var: üçü Afrin'de, biri Kobani. Daha önce, 4 Ocak'taki toplantıda, üç ayrı birim oluşturulması konusunda bir anlaşma vardı: bir kadın tugayı ve bir terörle mücadele tugayı. Sonra işler değişti. Şu anda anlaşma ne durumda?

Hemo: Şu anda anlaşma, bahsettiğim dört tugayın da kurulacağı yönünde. Anlaşma şudur: Kadın birimi reddedildi ve biz hala uğraşıyoruz.

Al-Majalla: Yani kadın gücü hala reddediliyor mu? Her tugayda bir kadın taburu olmak üzere kurulacakları konusunda anlaşmaya varıldığını sanıyordum.

Hemo: Kadın gücü genel olarak reddediliyor, ancak bölgemizin işlerine karışmıyorlar, çünkü kadınlar bölgemizde mevcut, ancak onları ordunun yapısının bir parçası olarak görmüyorlar.

Al-Majalla: Haseke'de Haseke Tugayı adında bir tugay var, değil mi?

Hemo: Evet, bir tugay var ve komutanı Ahmed al-Aaid.

Al-Majalla: Sana bağlı mı çalışıyor?

Hemo: Hayır, Ahmed el-Ayd tanınmış bir isim ve 60. Tugay’ın komutanı.

Al-Majalla: Üç tugayın konuşlandırılma yerlerini belirledin mi?

Hemo: Haseke, Kamışlo, Derik

Al-Majalla: Anlaşma, Suriye ordusunun Kürt çoğunluklu bölgelere girmeyeceği yönündeydi, değil mi?

Hemo: Anlaşma öyleydi.

Al-Majalla:Bu anlaşma hâlâ yürürlükte mi?

Hemo: Elbette, her şey eskisi gibi devam ediyor.

Savunma Bakan Yardımcısı pozisyonu için iki aday vardı.

Al-Majalla: Anlaşma, Savunma Bakan Yardımcısı pozisyonu için bir kişinin aday gösterilmesini de içeriyordu. Şam'ın onaylamadığı birden fazla aday mı vardı?

Hemo: İki aday vardı: ben ve başka bir kişi.

Al-Majalla: Diğer aday Çiya Kobani'ydi. Sonra siz aday gösterildiniz ve Şam sizi onayladı, doğru mu?

Hamo: Doğru.

Türkiye'nin Tutumu

Al-Majalla: Türkiye'de tutuklandınız ve Şam sizi onayladı. Şam'ın sizi onaylaması, Suriye'nin karar alma sürecinde Türkiye'den bağımsız olduğu anlamına mı geliyor?

Hemo: Gerçekleri doğru bir şekilde ortaya çıkarmak için daha ayrıntılı bir araştırma yapılması gerekiyor. Ben bu kararın Şam tarafından alındığını ve kararın Şam'a ait olduğunu düşünüyorum. Diğer tüm hususlar spekülasyondur, gerçek değildir.

Al-Majalla: Şu anda Savunma Bakan Yardımcısı'sınız. Dört tane daha yardımcınız var: üçü İdlib'den, Savunma Bakanı Hama'dan, Savunma Bakan Yardımcısı İdlib'den, dördüncüsü Türkmen ve siz de Kürt'sünüz. Bunu nasıl yorumluyorsunuz?

Hemo: Bu mevcut yapıdan atamamdan sonra haberdar oldum. Devlet kurumlarının hiçbir grubun dışlanmadığı veya marjinalleştirilmediği şekilde tüm topluluklara açık olmasını umuyorum.

Al-Majalla: Daha sonra Savunma Bakanı emekli General Murhef Abu Kasra ile görüştünüz mü?

Hemo: Evet.

Al-Majalla: Ne hakkında konuştunuz?

Hemo: Resmi olarak atandığım anda bana başarılar diledi. Resmi belgeleri sundum, Bakanla bir fotoğraf çektirdik ve hepsi bu kadar. Sonra bölgeye döndüm.

Doğu Bölgesi üzerindeki tüm yetki bana verilmeli

Al-Majalla: Bakan Yardımcısı olarak herhangi bir yetkiniz var mı?

Hemo: Doğu Bölgesi üzerindeki tüm yetki bana verilmeli, ancak mevcut sorunları çözmek için zamana ihtiyaç var. Doğu Bölgesi'ndeki tüm askeri güçler, benim aracılığımla Savunma Bakanlığı'na rapor vermeli. Ancak mevcut sorunları nasıl yöneteceğimiz, nasıl çözeceğimiz ve toplumu bu durumu kabul etmeye nasıl ikna edeceğimiz – tüm bunlar biraz çaba gerektiriyor. Şu anda bazı bağlantılarım var ve bunları güçlendirmeye çalışıyorum, ancak kendi güçlerimiz dışında başka bağlantım yok. Eskiden diğer güçlerle koordinasyon vardı, ancak şimdi güçlerimiz bizim kontrolümüz altında ve tabii ki bizimle birlikte.

Al-Majalla: Sizin atanmanızla ilgili karar verildiğinde, yetki alanınız belirlenmiş miydi?

Hemo: Evet, yetki alanı Savunma Bakanlığı’nın verdiği görev veya atama ile ya da Savunma Bakanlığı’nın Doğu Bölgesi’ne verdiği görevler tarafından belirlenir.

Al-Majalla: Askeri güçler şu anda sizin komutanız altında mı, yoksa General Mazlum'un komutanız altında mı?

Hemo: Şüphesiz benim komutam altındalar. Mazlum hâlâ burada ve şu anda ana rolü durumu denetlemek, çünkü birleşme anlaşmasını imzalayan kişi o ve birleşme sürecini denetliyor. Mazlum çok uzun bir süre DSG'nin komutanıydı ve DSG'nin sona erdiğini henüz resmi olarak açıklamadığımız için hâlâ bu unvanı taşıyor. Gelecekte, DSG'nin sona erdiğini resmi olarak açıklayacağız. Şu anda, bu konuda birleşmenin imzacısıdır ve sürece hâlâ katılmaktadır. Süreç tamamlandığında, Mazlum birleşmenin sona erdiğini resmi olarak duyuracak ve o noktada artık orduyla hiçbir bağlantısı kalmayacaktır.

Al-Majalla: O zaman ne olacak?

Hemo: Bu soruyu Mazlum'a sormak en iyisi.

“Kürtlerin durumu, Suriye'deki genel durumdan farklı değildir”

Al-Majalla: Cumhurbaşkanı Şara, Kürtlerin haklarını belirleyen bir kararname yayınladı ve Nevruz bayramı sırasında geleneksel kıyafetlerini giymiş Kürtleri ağırladı. Suriye'deki mevcut durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hemo: Şu anda Suriye'deki durumun bir bütün olarak çözülmesi gerekiyor; genel durum sakin değil, ancak genel durumu olumlu görüyorum. Kürtleri, tüm Suriyelilerle birlikte Suriye'nin temel bir parçası olarak görüyorum. Suriye'deki durum, tüm Suriyelilerin sürekli çabasını gerektiriyor ve Suriye'deki durum sakinleşip istikrar kazanana kadar hepimiz sebat etmeliyiz. Kürtlerin durumu, Suriye'deki genel durumdan farklı değil.

İran ile ilişkiler

Al-Majalla: Suriye'nin Amerika-İsrail-İran çatışmasındaki konumunu nasıl görüyorsunuz, özellikle de DSG ile İran arasında bazı bağlar olduğu söylendiği için?

Hemo: Şu anda DSG ile İran arasında herhangi bir ilişki olduğunu sanmıyorum. İran Suriye'deyken sahada bazı temas noktaları vardı, ancak bana göre bu sona erdi; Rejimin çöküşünden bu yana bu sorun çözüldü ve İran ile ‘yakın’ bir ilişki yok. Daha önce, İran dahil sahada bulunan tüm güçlerle ilişkileri vardı.

Al-Majalla: Amerika, İsrail ve İran arasındaki mevcut çatışmayı ve Suriye’nin bu çatışma içindeki konumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hemo: Suriye’de şüphesiz ki kamuoyuna açıklanmamış anlaşmalar var. Ancak bir şekilde, Suriye, koalisyon güçleri veya Amerikan güçleri lehine bir tavır alacaktır, çünkü onlar Suriye'ye yardım ettiler, Suriye'de yeni bir sayfa açtılar ve yeni hükümetin iktidara gelmesine yardımcı oldular. Bu, Suriye'nin başvurabileceği bir alternatif olacaktır.

Şu anda sahada ciddi bir gelişme yaşanmıyor. Suriye'ye gelince, bazıları tarafından tartışılan müdahaleler sonuçsuz kalabilir; Irak veya Lübnan'a müdahale etmek zordur çünkü bunlar Arap devletleridir; Suriye'nin katılabileceği belirli ittifaklar kurulmadıkça. Ancak Suriye, Arap devletlerine karşı tek taraflı hareket etmeyecektir.

Suriye'deki Amerikan birliklerinin durumu

Al-Majalla: Bir kaynaktan, Amerikalıların bu ayın sonuna kadar Suriye'den tamamen çekileceklerini, Suriye'de hiçbir askerin kalmayacağını öğrendim.

Hemo: Şam'da bile mi?

Al-Majalla: Şam'da Amerikan askerleri var mı?

Hemo: Askeri varlık olmayabilir, ancak siyasi varlık var.

Al-Majalla: Şam yakınlarında bir askeri üs olduğunu sanıyorum.

Hemo: Sanırım bir lojistik üssü, bilmiyorum.

Al-Majalla: Amerikalılar, Kürt bölgelerindeki iki üssünde konuşlanmış olanlar da dahil olmak üzere, ay sonunda tüm bölgelerden çekilecekler.

Hemo: Doğru… Nerede konuşlandıklarını bilmiyorum.

Al-Majalla: Geri çekiliyorlar mı?

Hemo: Bilmiyorum; bu konuda hiçbir bilgim yok. Bizim bölgelerimizden geri çekiliyorlar, eskiden Fırat'ın doğusu ya da komşu bölgeler dediğimiz yerlerden.

Al-Majalla: Mart ayı sonuna kadar doğu bölgelerinde Amerikalı kalmayacak.

Hemo: Doğu bölgelerinden, evet, bu bilgiye sahibim; gerçekten çekildiler ve geriye sadece ‘Qasr al-Khirbet’ üssü kaldı.

Al-Majalla: 29 Mart'ta “Qasr al-Khirbet” üssünden çekileceklerini duydum.

Hemo: Öyle olabilir, ama şu anda oradalar ve bize uygun bir zamanda “Qasr al-Khirbet”ten çekileceklerini bildirdiler.

“Kürtler, Araplar ve diğer topluluklar arasında ayrım yapmıyorum”

Al-Majalla: Savunma Bakan Yardımcısı olduğunuz şu anda, Suriye'nin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Hemo: Umarım Suriye, herkesin ortak bir vizyonu görebileceği, bölgede bir medeniyet feneri haline gelen ve insanların barış içinde bir arada yaşadığı bir ülke olur. Şahsen benim için Suriye'nin iyi olması yeterli; bundan fazlasını istemiyorum. Ve eğer ülke iyi durumdaysa, bir köşede oturup hiçbir şeye karışmam. Önemli olan ülkenin iyi olması. Kürtler, Araplar ve diğer topluluklar arasında ayrım yapmıyorum. Benim için her Suriyeli değerlidir ve ülkeye derinden bağlıdır.

Gelecekle ilgili olarak, Suriye çok hassas ve stratejik bir bölgede yer almaktadır ve bu genel kriz Suriye’yi etkilemeden geçip gidemez. Her şey genel idari anlamda idari sağduyuya ya da zekâya bağlıdır; Özellikle kimseyi kastetmiyorum... Bu bölgesel krizden nasıl uzak durabilirler? Ve Suriye bu krizin etkilerinden nasıl etkilenmeden kalabilir, ya da Suriye üzerindeki etkisi nasıl hafifletilebilir?

Şara rolünü başarıyla yerine getiriyor

Al-Majalla: Şimdiye kadar Cumhurbaşkanı Şara, Suriye'yi çatışmanın dışında tutmayı başardı; Suriye üç ateş arasında sıkışmış durumda: Lübnan, güney ve Irak (ve İran). Şimdiye kadar al-Şara, Suriye'yi bu çatışmalardan uzak tutmayı başardı.

Hemo: Genel olarak, rolünü başarıyla ve şu ana kadar çok olumlu bir şekilde yerine getirdiğine inanıyorum. Dediğim gibi, bölge bir fay hattı üzerinde ve Suriye'yi bu savaş ateşlerinden uzak tutmak kolay bir iş değil. Ancak şu ana kadar başarılı oldu ve kendisine başarılar diliyorum.

Al-Majalla: Gelecekte kendinizi başkan yardımcısı, başbakan yardımcısı, meclis başkanı veya başbakan olarak görüyor musunuz?

Hemo: Dürüst olmak gerekirse, siyasi veya iç politikada kendime bir fırsat açılmasını ummuştum ve belki de o zaman gelecek. Ancak ortaya konulan teklif bu ve ben bunu yerine getirmem gereken bir görev veya rol olarak görüyorum. Tanrı'ya, bizi utandırmaması, bu sorumluluğun hakkını verebilmemiz ve bu ülkeye hizmet edebilmemiz için dua ediyorum.

Al-Majalla: Gelecekte fırsat doğarsa siyasete atılmak gibi bir isteğiniz var mı?

Hemo: Eskiden böyle bir isteğim vardı, ancak şimdi benden bu görevi üstlenmem istendi ve ben de bunu yerine getirmeye hazırım.

Kürtler şüphesiz yeni Suriye'nin yeniden inşasında da olumlu bir rol oynayacaklardır.

Al-Majalla: Suriye'deki Kürt varlığı konusunda endişeler olduğunu düşünüyor musunuz?

Hemo: Araplardan gelen bir tehdit, tehlike ya da benzeri bir şey yok; tam tersine. Kürtlerin Suriye’deki varlığı ve aslında yüz yıl önce modern Suriye’nin inşasında da çok olumlu bir rol oynamıştır. Kürtlerin yeni Suriye'nin inşasında şüphesiz olumlu bir rol oynayacağına inanıyoruz; en değerli varlıklarını korudukları gibi kendilerini ve ülkeyi de koruyacaklardır. Hiçbir tarafın bu konuda şüphesi olmamalı… Arap bakış açısını ve Kürtler ile Araplar arasındaki kardeşliği vurgulamak istiyorum.

Al-Majalla: Tarih ile geleceği şu anda nasıl birbirine bağlıyorsunuz?

Hemo: Tarih, Arap-Kürt çatışmasını kaydetmemektedir. Aksine, ortak başarılar vardır. Kürtler, Araplardan sonra İslam'a geçen ilk topluluktu; İslam komutanı Halid ibn el-Velid'in yanında Mezopotamya ve İran'ın fethine katıldılar. Aynı zamanda, Arap mezhepleri kendi aralarında savaşırken, Kürtler iç çekişmelerde tarafsız bir tutum sergilemiş ve İslam topraklarını hedef alan düşman saldırılarını engellemiştir.

Genel olarak, Kürtler İslam'ın yayılmasında bir model görevi görmüştür. Kürtleri ve Arapları birleştiren İslami kimlik, bir fener görevi görerek İslam ümmetinin Suriye'den Mağrip'e kadar tüm bölge topraklarına yayılmasını sağlamıştır.