Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin'de düzenlenen üst düzey zirvede enerji, ticaret ve stratejik iş birliği başlıklarını ele alarak iki ülkenin heyetleri huzurunda 20 yeni anlaşma imzaladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki günlük resmi ziyaret programı kapsamında dün gece saatlerinde Pekin'e ulaştı. Putin için sabah saatlerinde Tiananmen Meydanı'nda resmi bir devlet töreni icra edildi. Resmi törenin tamamlanmasının ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i, Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda düzenlenen resmi karşılama töreniyle ağırladı. Düzenlenen törende Çinli askerler resmi karşılama için pozisyon alırken, askeri bando tarafından Rusya ve Çin milli marşları çalındı. Rusya ve Çin bayrakları taşıyan çocuklar, iki lider Büyük Halk Salonu’na giriş yapmadan önce Çince "Hoş geldiniz" sloganları attı. İki lider, resmi törenin ardından ikili görüşmelerini gerçekleştirmek üzere salondan ayrıldı ve heyetlerin de katılımıyla genişletilmiş formatta görüşmeler icra etti.

Çin devlet televizyonu tarafından yapılan yayında, Putin ve Şi’nin ikinci ve daha geniş kapsamlı olarak gerçekleştirilen görüşmesini tamamladığı duyuruldu. İki lider, görüşmenin ardından düzenlenen resmi törende belge dosyalarını karşılıklı olarak değiş tokuş ederek fotoğraf çektirdi. Tören esnasında imzalandığı belirtilen ilk anlaşmanın "kapsamlı stratejik koordinasyona ilişkin ortak bildiri" olduğu açıklandı. Rusya Cumhurbaşkanlığı Merkezi (Kremlin) tarafından daha önce yapılan açıklamada yaklaşık 40 anlaşmanın imzalanmasının beklendiği belirtilirken, bunlardan 20 adedinin liderlerin huzurunda imza altına alındığı, diğer anlaşmaların ise ayrıca kamuoyuna duyurulacağı ifade edildi.

Çin devlet medyası tarafından aktarılan bilgilere göre, gerçekleştirilen resmi toplantının ardından düzenlenen ortak basın açıklamasında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülkenin ulusal kalkınma ve yeniden canlanma süreçlerinde birbirine destek olması gerektiğini belirtti. Dünyanın yeniden orman kanunlarına dönme riskiyle karşı karşıya bulunduğunu ifade eden Şi, Orta Doğu bölgesinde daha fazla çatışmanın uygun olmadığını ve bölgede kapsamlı bir ateşkesin son derece acil olduğunu dile getirdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihte eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığını kaydederek, Orta Doğu’da yaşanan kriz ortamında Rusya’nın güvenilir bir enerji tedarikçisi olmayı sürdüreceğini ifade etti. Putin ayrıca, Çin lideri Şi’yi gelecek yıl resmi temaslarda bulunmak üzere Rusya’ya davet etti.

Kremlin tarafından yapılan açıklamada, enerji projelerinin liderler arasında gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerde etraflıca ele alınan temel başlıklar arasında yer aldığı ve enerji alanında önemli bir anlaşmaya varıldığı kaydedildi. Yapılan açıklamada söz konusu anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin detaylar ise paylaşılmadı. Çin devlet haber ajansı tarafından geçilen haberde ise Çin ve Rusya’nın dünya düzeninde çok kutupluluğu ve yeni uluslararası ilişkiler modelini savunan ortak bir bildiri yayımladığı duyuruldu.

Rus ekonomisinde ticaret ve yatırım gündemi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, imza töreni kapsamında gerçekleştirdiği konuşmasında, Çin ve Rusya’nın tek taraflı zorbalığa ve tarihi tersine çevirme girişimlerine karşı ortak bir duruş sergilemesi gerektiğini söyledi. İki ülke ilişkilerinin yeni bir başlangıç noktasına ulaştığını ifade eden Şi, stratejik iletişimin kesintisiz sürdürüleceğini, yapay zeka ile teknoloji inovasyonu alanındaki iş birliği adımlarının hızlandırılacağını belirtti. Rusya lideri Putin de imza altına alınan resmi belgelerin ekonomik iş birliğinin kararlılıkla sürdürülmesini hedeflediğini kaydederek, Rusya-Çin ticaretindeki ödemelerin çok büyük bir kısmının ruble ve yuan para birimleri üzerinden gerçekleştirildiğini ifade etti. Yenilenebilir enerji projelerinde büyük bir potansiyel bulunduğunu vurgulayan Putin, Rusya ve Çin’in bağımsız dış politika ilkelerine bağlı kaldığını ve uluslararası arenada istikrar sağlayıcı bir rol oynadığını belirtti.

Çin ve Rusya medyasında yer alan haberlerde, karşılıklı ticaret ve yatırımların, uluslararası yaptırımlar ile artan maliyet baskısı altında bulunan Rusya ekonomisi açısından Putin’in gündemindeki temel başlıklar arasında yer aldığı değerlendirmesi yapıldı. Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise Şi’nin, Putin’i karşılamaya hazırlandığı esnada Çin’in 200 adet Boeing uçağı satın alacağını ve Kuala Lumpur’da Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile geçen yıl varılan ticaret anlaşmasının süresinin uzatılmasını talep edeceğini teyit ettiği bildirildi. Yapılan bu açıklama, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta gündeme getirdiği Boeing siparişine ilişkin Pekin yönetiminden gelen ilk resmi teyit olma özelliğini taşıyor.

İki lider arasında gerçekleştirilen bu kritik görüşmeler, Çin lideri Şi’nin birkaç gün önce aynı salonda Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ı ağırlamasının hemen ardından gerçekleşti. Trump ile Şi arasında yapılan zirvede ticaret, yatırımlar, İran’da yaşanan gelişmeler ve Tayvan başta olmak üzere birçok kritik başlık ele alınmıştı. Uluslararası basında, Putin ve Trump’ın Çin ziyaretleri esnasında uygulanan protokol törenlerinin karşılaştırılmasına yönelik haberlerin yer alması üzerine Kremlin bünyesinden konuya ilişkin açıklama yapıldı. Kremlin, Putin ve Trump’ın Çin ziyaretlerindeki resmi törenlerin birbiriyle karşılaştırılmasının anlamlı olmadığını bildirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, asıl karşılaştırılması gereken unsurun içerik olduğunu ifade etti. Peskov, her şeyin yüzeyde görünmediğini, bu sebeple içeriği karşılaştırmanın her zaman kolay olmadığını belirterek, asıl değerin törensel unsurlarda değil, görüşmelerin içeriğinde yattığını vurguladı.