İran’da rejimin geleceği ve olası siyasi dönüşüm tartışmaları sürerken, İran Kürdistanı(Rojhilat) Komala Partisi lideri Abdullah Mohtadi, ülkenin geleceğine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. 1979’dan bu yana Kürt siyasi hareketinin önde gelen isimlerinden biri olan Mohtadi, Ruhullah Humeyni liderliğinde kurulan İslam Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında Kürtlere yönelik askeri müdahaleleri hatırlatarak rejimin yapısal sorunlarının devam ettiğini ifade etti.

Mohtadi ’ye göre İran’da siyasi, ekonomik ve toplumsal krizlerin çözümü mevcut sistem içinde mümkün değil. “İran’ın geleceği özgür olmalı; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, tam vatandaşlık hakları ve siyasi parti özgürlüğü olmalı. Geleceğin İran’ı laik bir toplum olmalıdır” dedi.

“Ortak hedef rejimin devrilmesi olmalı”

Kürt lider, monarşi yanlısı ya da karşıtı tüm siyasi akımların ortak hedefinin İslam Cumhuriyeti’nin sona ermesi olması gerektiğini savundu. İran toplumunun son 45 yılda geçirdiği süreçte reform umutlarının tükendiğini belirten Mohtadi, seçimlerin ve protestoların sonuç vermediğini, bu nedenle sistemle uzlaşma ihtimalinin kalmadığını dile getirdi.

2009’daki protestolar, 2017 ve 2019 gösterileri ile Kürt kızı Jina Mahsa Emini protestoları olarak bilinen hareketin toplum ile yönetim arasındaki kopuşu derinleştirdiğini ifade etti.

Rejim değişimi halkla mı savaşla mı?

Mohtadi, rejimin halk hareketiyle mi yoksa olası bir savaş sonucunda mı değişeceğinin belirsiz olduğunu söyledi. Olası bir çatışma kararının büyük güçlerin elinde olduğunu belirterek özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ile gerilimin arttığına dikkat çekti.

Ancak rejimlerin yalnızca bombardımanla yıkılmadığını vurgulayan Mohtadi, belirleyici unsurun halkın sahaya inmesi olduğunu söyledi.

Gelecek vizyonu: laik ve çoğulcu sistem

İran’ın geleceğinde laiklik, demokrasi ve çoğulculuğun temel olması gerektiğini ifade eden Mohtadi, etnik grupların haklarının tanınmasının önemine de dikkat çekti. Ana dilde eğitim ve yerel yönetim yetkilerinin genişletilmesi gerektiğini belirtti.

Ayrıca İran Devrim Muhafızları için “ideolojik bir yapı” nitelemesini yapan Mohtadi, kurumun gelecekte dağıtılması gerektiğini ancak geçiş sürecinde “geçiş adaleti” uygulanması gerektiğini savundu.

Muhalefete birlik çağrısı

Mohtadi, monarşi yanlılarının İran toplumunun bir parçası olduğunu kabul etmekle birlikte çoğulcu demokrasi yanlısı akımların kendi siyasi merkezlerini oluşturmaları gerektiğini söyledi. Bu yapılmadığı takdirde toplumda temsil boşluğu oluşacağını belirtti.

2022 protestoları sonrasında oluşturulan “Mahsa Tüzüğü” girişiminin önemine de değinen Mohtadi, çoğulculuk ve siyasi katılım temelinde yeni ittifakların kurulabileceğini ifade etti.

Kürt lider, İran’daki değişimin “tek bir grubun devrimi” olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Bu devrim herkese ait. Herkes birbirine karşı hoşgörülü olmalı” dedi.