İran Meclis Başkanı Muhammad Bakır Kalibaf, Pazar günü yaptığı açıklamada dünyanın yeni bir küresel düzenin eşiğinde olduğunu belirterek, devam eden jeopolitik gerilimlerin uluslararası güç dengelerinde yaşanan daha geniş çaplı değişimlerin bir parçası olduğunu söyledi.

Sosyal medya platformu X üzerinden paylaşım yapan Kalibaf, Xi Jinping’in “Yüzyılda bir görülmemiş dönüşüm dünyanın dört bir yanında hızlanıyor” sözlerine atıfta bulundu.

Kalibaf, İran halkının “70 günlük direnişinin” bu dönüşüm sürecini hızlandırdığını savunarak, “Gelecek Küresel Güney’e aittir” ifadelerini kullandı.

Kalibaf’ın açıklamaları, bu yılın başlarında İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan ciddi gerilimlerin ardından geldi. İranlı yetkililere göre, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik 40 gün süren geniş çaplı saldırılar düzenlendi.

Tahran yönetimi, söz konusu saldırıların binlerce sivilin hayatını kaybetmesine ve okullar, hastaneler ile dini yapılar dahil olmak üzere önemli altyapının zarar görmesine yol açtığını öne sürüyor.

Buna karşılık İran, “Gerçek Vaat 4” adı verilen operasyon kapsamında İsrail hedefleri ile bölgedeki ABD askeri üslerine yönelik misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

İran yetkilileri ayrıca, dünyanın en kritik petrol taşımacılığı güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan, “saldırgan devletler ve müttefiklerine” ait gemilerin geçişini kısıtladı.

Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek herhangi bir aksama, uluslararası enerji piyasaları ve küresel enerji güvenliği açısından ciddi riskler doğuruyor.

İran, geçmişte de kriz dönemlerinde bu stratejik suyolunu kapatma tehdidinde bulunmuş, ancak böyle bir adımın daha geniş çaplı askeri çatışmalara yol açabileceği değerlendirilmişti.

Son gerilim, İran, ABD ve İsrail arasında son yılların en ciddi doğrudan karşı karşıya gelişlerinden biri olarak görülürken, bölgede daha kapsamlı bir savaş ihtimaline ilişkin endişeleri de artırdı.

Analistler, “yeni küresel düzen” söyleminin, Küresel Güney ülkeleri arasındaki artan siyasi ve ekonomik iş birliğini yansıttığını belirtiyor. Bu kapsamda İran, Çin ve Rusya arasındaki yakınlaşmanın, Batı’nın uluslararası sistemdeki etkisine karşı alternatif bir güç merkezi oluşturma çabasının parçası olduğu değerlendiriliyor.