Amerika Birleşik Devletleri’nin Irak’a yönelik dış politikasında yeni bir aşama başlarken, medya kaynakları  ABD Başkanı Donald Trump’ın Bağdat yönetimine “açık ve doğrudan” bir mesaj gönderdiğini aktardı. Mesajın kısa ve kesin olduğu belirtilirken, Trump’ın “Irak’ın aynı anda iki orduya ve iki karara sahip olamayacağını” vurguladığı ifade edildi.

Trump’ın Irak özel temsilcisi olarak atadığı Mark Savaya’nın, Beyaz Saray’ın karmaşık dosyaları doğrudan ve diplomatik nezaketten uzak bir şekilde ele alacağının işareti olarak görüldüğü belirtiliyor. Cumhuriyetçi Parti üyesi Tom Harb’ın aktardığı bilgiye göre Savaya’nın görevi tek cümleyle özetleniyor: “Milislerin varlığını bitirin, yoksa hiçbir ilerleme beklemeyin.”

Washington’un üç ana şartı

ABD’nin temsilcisi aracılığıyla Irak Başbakanı Muhammed Şiya el-Sudani hükümetine üç temel talep ilettiği bildirildi:

-Haşdi Şabi’nin tamamen feshedilmesi ve yalnızca Irak ordusunun resmi silahlı güç olarak kalması.

-Mali ve bankacılık reformları yapılması; kara para aklama ve komşu ülkelere dolar kaçakçılığının önlenmesi.

-Siyasi ikiliğin sona erdirilmesi; ABD’nin artık Iraklı yetkililerin “egemenlik” söylemlerine karşın silahlı gruplara meşruiyet tanımasına izin vermeyeceği vurgulandı.

“Petrol karşılığı kontrol” modeli: Venezuela benzeri strateji iddiası

Trump yönetiminin yeni planının en kritik boyutunun petrol ve enerji sektörü olduğu kaydedildi. Washington’un Bağdat’a “petrol karşılığı yardım/iş birliği” denklemi dayatmayı hedeflediği, bunun Venezuela’da izlenen stratejiye benzer olduğu iddia edildi.

Bu stratejinin, ABD Merkez Bankası (Federal Reserve) denetimini artırarak Irak petrol gelirlerini stratejik projelerle ilişkilendirmek ve ülkenin altyapı yeniden inşa çalışmalarını yalnızca Amerikan şirketlerine açık hale getirmek yoluyla uygulanacağı öne sürüldü.

Aynı zamanda ABD’nin finansal yaptırımları bankalar üzerinde bir silah olarak kullanarak milislerin mali kaynaklarını kurutmayı ve ekonomik alanlardan çekilmeye zorlamayı hedeflediği belirtildi.

Silahlı gruplarla başa çıkma senaryoları

Milislerin akıbetine ilişkin olarak Tom Harb, ilk aşamada liderlere yönelik doğrudan hedeflemelerin planlanmadığını, ancak İsrail güvenliğine doğrudan tehdit oluşması halinde bunun değişebileceğini aktardı. ABD’nin iki tür baskı uygulayacağı belirtildi:

-Mali baskı: isyancı liderlere yönelik kişisel yaptırımlar ve mal varlıklarının dondurulması.

-Hassas askeri vuruşlar: belirli üs ve merkezlere yönelik kısa süreli, sınırlı operasyonlarla silahlı grupların kapasitesinin zayıflatılması.

Irak iki yol arasında

Bağdat Today sitesinde yer alan habere göre Mark Savaya’nın Irak’a gelişi, Irak yönetimi için tarihi bir sınav olarak değerlendiriliyor. Ülkenin iki seçenekle karşı karşıya olduğu iddia ediliyor: Ya Washington ile gerçek bir ortaklık yolunu seçip “tek ulusal ordu” şartını kabul edecek, ya da Venezuela benzeri bir mali ve siyasi izolasyonla yüzleşecek.

Bu ikinci senaryoda petrolün sadece gelir kaynağı olmaktan çıkarak uluslararası bir baskı aracı haline geleceği, Irak halkının ise dinarın değer kaybı ve piyasalardaki istikrarsızlıkla ilk ve en ağır bedeli ödeyecek taraf olacağı ileri sürülüyor.