Irak Başbakanı Ali Zeydi ile ABD Başkanı Donald Trump’ın New York’ta gerçekleştirdiği görüşme, Irak heyetindeki diğer üst düzey yetkililerin toplantıda yer almaması nedeniyle Bağdat’ta soru işaretlerine yol açtı.

Irak hükümetinin basın ofisi tarafından yayımlanan fotoğrafta Zeydi’nin görüşmeye tek başına katıldığı görülürken, Trump’a ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent’in de aralarında bulunduğu üst düzey yetkililer eşlik etti.

Irak Başbakanlığı, görüşmede Irak ve ABD’nin bölgesel ve uluslararası güvenlik ile istikrarı güçlendirmek için yürüttüğü çalışmaların ele alındığını açıkladı. Ancak Dışişleri, Maliye ve Elektrik bakanları ile diğer Iraklı yetkililerin görüşmede neden yer almadığına ilişkin açıklama yapılmadı.

ABD’nin silahların kontrolü sürecine tepkisi

Iraklı bazı yorumcular, Zeydi’nin görüşmeye tek başına katılmasını, ABD tarafının Irak heyetindeki bazı isimlerin İran’a yakın Koordinasyon Çerçevesi içindeki siyasi bağlantılarına yönelik endişeleriyle ilişkilendirdi.

Devlet Yönetimi Koalisyonu liderliğine yakın bir Iraklı siyasetçi, görüşmenin bu formatta gerçekleşmesini, özellikle Trump yönetiminin silahların devlet kontrolüne alınması konusunda atılan adımların yavaşlamasından duyduğu rahatsızlığın işareti olarak değerlendirdi.

Irak’ta daha önce 30 Eylül olarak belirlenen takvimin, silahların devlet kontrolüne alınması sürecinin tamamlanacağı tarih olmaktan çıkarıldığı ve yeni sürecin 30 Haziran 2027’ye kadar devam edeceği açıklandı.

“Silah meselesine sakin yaklaşılmalı”

Bağımsız Iraklı siyasetçi Salah el-Arabavi, yeni takvimin silahlı grupların silahları üzerindeki siyasi mücadelede nasıl bir sonuç doğuracağının henüz öngörülemeyeceğini söyledi.

Arabavi, Suudi haber ajansı Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Irak’taki siyasi güçlere “silah meselesine akılcı ve sakin bir şekilde yaklaşmaları” çağrısında bulundu. Zeydi’nin, son haftalarda sekteye uğrayan silahların devlet kontrolüne alınması planını yeniden düzenlemeyi başardığını belirtti.

Irak-ABD ilişkilerinde yeni dönem

Araştırmacı Abbas Abbud ise silahların devlet kontrolüne alınması sürecinde yapılan değişikliklerin Irak-ABD ilişkilerinin yeniden yapılandırılması açısından bir fırsata dönüşebileceğini savundu.

Abbud, ABD Başkanı’nın Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın Irak ve Suriye dosyalarını birlikte ele almasının Washington-Bağdat ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ettiğini söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da daha önce Bağdat’a yönelik açıklamasında, Irak’ın parçalanmasının önüne geçilmesi için milislerin silahsızlandırılması gerektiğini belirtmişti.

Rubio, Zeydi hükümetinin devlet otoritesini güçlendirme çabalarına destek verdiklerini ifade ederken, silahlı grupların dağıtılması gerektiğini vurgulamıştı.

Silahsızlanma için 30 Haziran 2027 hedefi

Zeydi daha önce, silahlı grupların saldırı düzenlemeyi bırakmasını öngören 90 günlük bir aşamanın başlatılmasını ve silahların devletin kontrolüne devredilmesi sürecinin 30 Haziran 2027’ye kadar tamamlanmasını öngören bir plan açıklamıştı.