Şefik Çolak

Cezaevleri kolonyalist devletlerin uzun yıllar kâbusu olmuştur. Egemenlik sistemleri direnişçilerden kurtulmanın ve onları etkisizleştirmenin çarelerini hep aramışlar. Başarılı olma oranları konusunda yapılan bilimsel bir çalışmaya rastlamadım. Umarım Kurdistan’ın üniversiteleri ve akademisyenleri konuyu tez çalışması yaparlar. İki yüz (200) yıldır Kurdistan’ı işgal edenler aralıksız aynı şeyi yapıyorlar.

Akademisyenlerin bilimsel bir çalışma için en fazla veri bulabileceği yer Kurdistan ve üzerinde yaşayan milletlerdir.

Direnişçileri etkisiz yapmak için denenen yöntemlerin bazıları:

• Katletmek
• Sürgün etmek
• Cezaevlerine sokmak
• Yaşadıkları bölgeleri ağır tahribata ve talana tabii tutmak. Geçim derdine mahkûm etme
• İç iktidar ve çıkar çatışması yaratmak.

Katletme sömürgecilere uzun vadede yarar sağlamaz. Kalanlarda güçlü intikam duygusu gelişir. Daha fazla sömürü için ihtiyaç duyulan işgücü azalır.

Kurdlerde toprak temelli milliyetçilik güçlüdür.[1] Tarihimiz sürgünden dönenlerin hikâyeleri ile doludur. Son 40-50 yıl hariç sürgün edilen Kurdlerin tamamına yakını vatanlarına dönmüşler. Bunun bir nedeni de Kurdlerde alanını koruma duygusunun gelişkin olmasıdır.[2] 1980 sonrası göçlerin önemli kısmı sürgün şeklinde olmayıp Kurdler adına bazı gurupların da katkısı sağlanarak devreye sokulan projenin sonucudur. Zorunlu/gönüllü göç şeklinde gerçekleştiği için geri dönüş minimum seviyelere düşmüştür.

Cezaevleri rehin tutma görevi gördüğü için geçici hizmet görmüş ama zamanla kolonyalistlerin altından kalkamayacakları tepkilerin gelişmesine neden olmuştur. Son yüz yılda direnişçiler cezaevlerini birer eğitim kampına çevirmeyi başarmışlar. Yenilgiler sonrası yeniden direniş örgütlemelerinin başını cezaevlerinden çıkanların çekmesi unutulmamalıdır.

Bunu gören kolonyalist sistem cezaevlerinin yapısını ve yaşam koşullarını değiştirmiş. Gerçek anlamda eğitim yapıldığı yer olma koşulu ortadan kaldırılmıştır. İnançlı direngenler her koşulda kendilerini ve eğitimlerini geliştirme koşulunu yaratabilme kapasitesine sahipler. Kendi tedbirini alan sistem bazı grupların tek tip ve ezbere dayalı hayali teoriler üzerine inşa edilen eğitim çalışmalarını görmezden gelmiş. Hatta ortam sağlayarak destek vermiştir. Tarihi yok sayma anlayışı Kolonyalistlerin işine geliyordu. Bu çerçevede verilecek eğitim sonuçta projenin gerçekleşmesine hizmet ettiği gibi o gönülden direngen olmaya hazır kişileri düşünemez ve yorum yapamaz hale getiriyordu.

Bu tekçi ve emirleri sorgulamayan yapı zamanla cezaevlerinde kendi arkadaşlarına karşı suç işleyen insanlara bunları dönüştürdü.[3] Fiilen suç işlemeyenler de sessiz kalarak yapılanlara ortak oldular ve hala onun ezikliği içinde aynen davranır oldular. Sistem fiziken izole etmeye elverişli cezaevleri yaptığı için amacına uygun zaten başarılar elde etti. Tekçi yapı ise yarattığı sistemle tecrit içinde tecrit yaratarak zaten kolonyalist sisteme büyük hediye vermiş oldu.

Bu nedenle cezaevleri son otuz yılda mafya ve paramiliter yapıların insan kaynağı oldu. 1980 sonrası bu kadroların kimlerden oluştuğunu bilmeyen kalmadı. Devlet o dönemde solcular ve sağcılar arasından kadrolu[4] eleman devşirirken son otuz yılda kendi iç hesaplaşmaları dışındaki işler için Kurdlere yönelmiş bulunmaktadır. Yeni proje ile devasa bir olanağa da sahip olacaktır.

Siyasi nedenlerle cezaevlerinde bulunan herkes önemlidir. Hoşgörü ile bakılmalı, korunmalı ve desteklenmelidir. Aynı yaklaşımı yılgınlık gösterenlere de göstermeliyiz ama “KARDOLAŞANLARI” tanımazsak zamanla onların yarattığı tahribata mahkûm olmak zorunda kalırız.

Kolonyalist sistem fazla sayıda kadro elemana ihtiyaç duymaz. Onları, etkin olacaklar, siyasi yapıların içine sokarsa az sayıda kişi ile maksimum verimi elde eder.

Bizim için önemli olan Kurd siyasi partileri, ortak çıkar, düşünce ve inanç gurupları veya kurumları içine yerleştirilenlerdir. Bunların bilinçli kadro olması bile çok önemli değildir.

Bunların en önemli ortak özellikleri şunlardır:

• Sürekli görüş değiştirirler,[5]
• Kendilerinden farklı olan her Kurdü düşman görürler. Eleştirmezler suçlarlar,[6]
• Görevlerini yerine getirmede yorulmak nedir bilmezler,[7]
• Yalanları net bir şekilde belli olsa ve yüzlerine vurulsa da utanmazlar.

Bunlardan biri de AMED DİCLE’dir. Onun geçmişine bile bakmaya gerek yoktur. Sadece her satırında emeğinin olduğu “Demokratik Kurtuluş ve Özgür Yaşamı İnşa (İmralı Notları)” kitabına bakmak bile yeterlidir.[8] Kitaptaki bilgiler önemlidir ama ondan daha önemli olan yazım dilidir. İttihatçıların kullandığı dil olduğunu biraz dikkatli okuyanlar hemen fark eder.

Kurdler, kişiler üzerinden yorumlar ve analizler yapmayı bırakmalı ama sayısı az olan bu kadroları iyi tanımalıdır.[9] Kurdistan’ı kuracak olanlar mürit olan değil düşünerek hareket eden Kurdler olacaktır.

Şefik Çolak

Endüstri Mühendisi

17/07/2026