ŞİİR VE İNSAN
Değerli okuyucular! Edebiyata ve günlük yaşamda insanların hayatında, çoğu insanın ruhunda, belki de şiirin hiç bir izine rastlanılmaz! Hatta şiir bile nedir, okuma yazması olmayan ve hayatın darbeleri içinde ömür tüketen milyonlarca insanın yaşam öyküleri bile bilinmez! Hele halen memleketimde anadilleri yasaklı olan ve okuma-yazma öğrenmeden dünyaya „Allahaısmarladık!“ bile ana diliyle demeden giden nice insanlarımız var!..
Bu yazımda edebiyat ve şiire değinecektim! Duygularım beni alıp başka yönlere yönetti! Özgürlüğe susamış olan insanlara ne anlatmaya kalksan, onların açlık ve susuzluk duygusunu dindirmek mümkün değil!.. Tüm bunlara rağmen bu yazıda şiiri dile getireceğim!..
İnsan yaradılışı öyle sırlanmış ki bir organın eksikliği tüm bünyeyi etkiler! İnsanın eğitiminde bir yönünün eksikliği, O’nu etkiliyerek, varlığını, değerini azaltır! Sanat ve edebiyatın insanda yokluğu, insanı aç ve susuz kılar! Bazan da yaşamanın hiç bir değeri kalmaz!..
Hayatın bir anlamı ve değeri kalır mı bir lokma ve bir hırkaya bile ihtiyaç duyulan anlamsız bir yaşam boyunca koşuşturan insanlarda?!.. Edebiyat ve sanatta şiir, insanı sıradanlıktan kurtaran, duyguları en saf haliyle estetize eden bir sanat dalıdır. Estetize etmek, yani herhangi bir nesneyi, olayı, düşünceyi veya durumu sanatsal bir süzgeçten geçirerek görsel, işitsel veya edebi olarak daha güzel, çekici ya da estetik bir forma sokmak anlamında kullanılır! Şiir, kelimelere ruh katarak, kişinin kendini tanımasını sağlar! Şiir, insanda empati yeteneğini geliştirir! İnsanı en zor zamanlarda bile bir teselli veya direniş aracı olarak yaşamı daha da anlamlandırır!..
Şiir deyip hemen geçmeyin! Şiirin yaşamımızdaki temel dönüştürücü etkileri oldukça çoktur. Şiir insanın kendi iç dünyasının sesini bulmasına yardımcı olur. İnsanın yalnızlığında aşk, hüzün gibi evrensel duyguları mısralara dökmek, okuyucunun kendi yalnızlığıyla yüzleşmesini ve O’nun başkalarını daha iyi anlamasını sağlar. Şiir insanın hayal dünyasını geliştirerek yeni anlamlarda kendisine bilmediği ufukları açtırarak tanıtır!..
Şiirde metaforlar (mecaz) ve imgeler insanda dünyayı farklı açılardan görmesini sağlar. Zihni belirli kalıplardan çıkartarak, ona yaratıcı düşünceyi tetikler. Şiirde ahenk, kafiye ve ses uyumu, insanın kelime hazinesini zenginleştirir. Bu yukardaki özelliklerin insanda bir araya gelmesi insanı daha güçlü, etkili ve akıcı ifade etmemize zemin hazırlar. İsan toplumda kendisine özgü bir düzeye erişir!.. Şirin özellikleri, insana etkileri saymakla bitmez! O, yaşamın zorluklarına ve duygusuzluğa karşı bir direnç be sığınaktır. Şiir zor zamanlarda insana umut verir! İnsanın direnerek ayakta kalmasını sağlar!
Kürt düşünürü ve filozofu olan rahmetli Prof. Dr. Jemal Nebez’e göre şiir:“Yane heyal! Heyal da yane hiç bir şey!“ anlamında kullanırdı. Hoca çok yönlü bir bilim adamıydı! Fakat şiiri bir hayal alemi ve onunda sonuçta bir hiç olduğu vurgulardı!.. Halbuki şiirin sanatsal ve akademik boyutunun tüm dünyada ve günlük hayatımıza olan etkisini birçok düşünür ayni duygu ve düşünceleri taşırlar! Filozof Nebez’in bu aykırı düşüncesinin bir anlamı yok mudur? Yani hayalin bir dolu, bir de boş yanı yok mudur?!. Bunun hem dolu ve hem de boş yanını düşünürlere bırakarak, "İnsan alemde hayal ettiği müddetçe yaşar!" sözünün ünlü şair Yahya Kemal Beyatlı'ya bırakarak:
„Yürü! Hür maviliğin bittiği son hadde kadar!
İnsan, âlemde hayâl ettiği müddetçe yaşar!..“ der!..
Bu konuyu yıllar öncesi yazdığım „Şair Ölür, Şiir Yaşar!“ başlıklı şiirimle bitirmek istiyorum!
ŞAİR ÖLÜR-ŞİİR YAŞAR !..
Beşere siz hep öyle bakmayin!
O hem yaşar, durmadan şaşar!..
Lakin fezanın bilinmez gönlünde
Kendine özge yüce bir taht kurar!..
Duygu alemi deyip geçmeyin,
O düşünceler ki insanı yaşatan,
Sabır taşlarını azar azar çatlatan,
Zamanı durur diye de sanmayin!..
Şair kurduğu koca dünyaya bakar,
Ancak onun gönlündedir hayali,
Şuncağız küçük bir yumruk kadar!
En sonunda biri gider, diğeri kalır!..
Ozanı ölümsüz kılan güzel dizeler,
Kitabının sayfalarında birbirini izler!
Zaman sözün çoğunu unutturur alır,
Geride şairin birkaç dizesi anı kalır!..
Bakmayin insana, o günü güne satar,
Geride bırakır unutulmaz güzel anılar!
Ölümlü dünya nedirki, yaşayan anlar,
Ancak insan hayal ettiği sürece yaşar!..
21.02.2008
A. BALÎ


YAZIYA YORUM KAT
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.