İskan Tolun

Son zamanlarda, çocuk/genç kitaplarına, romanlarına epey bir ilgi var. Yayınevi olarak bu talepleri elbette görmezden gelemeyiz. Yazarımız İskan Tolun bütün çalışmalarını dondurup, yarıda bıraktı ve bu (Kürtçe) çocuk/genç romanına ağırlık verdi. Para Şêr, yani Aslan Payı çok yakında okuyucuyla buluşacak.

Yazarımızın bu yeni romanının, oldukça şiirsel bir akıcılığı vardır. Roman kurgu da olsa, tarihseldir. Yazar, eşsiz üslubu ve kendine has kalemiyle, kıtlık dönemini, Amerika menşeli patatesin popüler olduğu dönemi ve yüzeysel de olsa eski çağlarda yaşamış birçok halkların/inançların geleneklerini dile getirirken, Apollon gibi, Gilgameş gibi, fedakâr Kral Usînara gibi efsanelere de değinmiş.

Dolayısıyla yazarımız, eski dönemde iç içe yaşamış farklı kültürlerden, inançlardan olan insanları sevgi ve saygı çerçevesinde ele alıp harika bir roman kurgulamış. Esprili şiirlerle dolu olan bu roman, çocukları/gençleri güldürüyor, gönendiriyor, eğlendirerek düşündürüyor ve en önemlisi geleceğimiz olan bu çocuklarımızın/gençlerimizin geleceğe umutla bakmalarını ve aynı zamanda da okuyup tarihe merak salmalarını büyük bir ustalıkla sağlıyor. Romanın tarihselliği, şiirselliği, felsefi yanı ve esprili anlatım tarzı alabildiğine güçlüdür.

Burada sanatın yerini, önemini ve nasıl işlendiğini de göz önünde bulundurursak, yazarlarımızın değerini çok daha iyi anlarız.

Yazarımız İskan Tolun bu kez; iki küçücük çocuğuna hem analık hem de babalık eden bir oduncunun görece hazin hikâyesini, esprili bir üslupla ve düşündüren, neşeli şiirlerle, özene bezene işlerken; farkında mıdır bilinmez ama çocuk edebiyatında yepyeni bir yol açmış olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Nitekim bir eser, ne denli insan kokarsa, ne denli insan yaşamının girinti çıkıntılarını dile getirirse, doğa ile sarmaş dolaş olursa o oranda başarılıdır. Bunu, yazarımızın her eserinde görebiliyoruz. Sanatın egemenliği kendi çizgileriyle sınırlıdır ve doğayı, insanı olduğu gibi verme anlamına da gelmez. Yazarımız bunun da bilincindedir. Sanatçı, kendini ortaya koyup, bir yaşayış anlayışını, bir düşünce biçimini çarpıtmadan, içinden geldiği gibi esere geçirmeyi başarırsa, iyi bir sanatçıdır. Nitekim, yazarımızın usta bir sanatçı olduğunu; her eserinde olduğu gibi Para Şêr/Aslan Payı romanını incelerken de anlamak mümkün.

Para Şêr, bir minyatür inceliğini, süslülüğünü bir yontuda bulmak gibidir; ya da çok iyi bir ressamın elinden çıkmış güzel bir resimde doğada görülen biçimiyle okunacak gibi, fevkalâde bir romandır. Evet, defalarca okunacak bir roman olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Söz konusu romandan kısa bir kesit bunu doğrulamaya yeterli olacaktır:

Xalê Sado êdî hertim, di ber xwe de, bi kêf û coş digot:

“Şikir ji xwedê re, zarokên min dixwînin.

Wê bivin efendî û pêşîya xwe baş bivînin.

Ahmo laîke bive doktor û Çelo jî bive ébûqat.

Ez ê hingê ji wan re bikrim du dest cilê bi qerewat.”

Lê, ji kêfa re hertim, hêstir diketin çavê wî û girînê wî dihat.

“Tu kurmacîya xwe ji bîra nekî, eger baş nizanî, divê zêdekî...”

(CEGERXWÎN)

Not:

Modern dengbêj olarak tanınmış usta yazarımız İskan Tolun; imza attığı bir düzineyi aşkın Türkçe kitabın/romanın yanı sıra, daha önce, anadili olan Kürtçe dilinde de (çocuklar ve gençler için) hârika bir kitap ve bir de roman yazmıştı: Rovîyê Xasûk-Peyvên Felsefesi û Çîrok ve Gavanê Kal. Ve, kitabını yoğun istek üzerine Verdammnis ile Deniz’ Utopie romanları gibi Almanca olarak da yayımlamıştık: Der schlauer Fuchs-Philosophische Worte und Geschichten. Yazarımızın sırada hazır bekleyen Türkçe eseri:

Manzaradan Parçalar (Seçkin Kitapların Özeti)

Bizi takip ediniz. Görüşmek dileğiyle!..

Ozan Yayıncılık ve Babıali Kitaplığı

Der Löwenanteil / PARA ŞÊR