ABD Başkanı Donald Trump’ın, YNK lideri Bafel Talabani ile yaptığı telefon görüşmesinde Kürtlere açık bir çağrı yaptığı ortaya çıktı. The Washington Post’un haberine göre Trump, Kürtlerin İran’a karşı yürütülen savaşta taraf seçmesi gerektiğini belirterek “Ya Amerika ve İsrail ile olun ya da İran ile” mesajını verdi.
Washington Post’un haberine göre ABD yönetimi, İran’la büyüyen çatışma ihtimali ve olası Amerikan kayıpları karşısında Tahran’daki rejime karşı iç muhalefeti potansiyel müttefik olarak değerlendirmeye başladı. Trump yönetimi, İran içinde bir ayaklanma ihtimalini güçlendirmek amacıyla farklı muhalif gruplarla temas kuruyor.
Bu kapsamda Trump’ın, İran’daki ve Irak’taki Kürt liderlerle doğrudan telefon görüşmeleri yaptığı belirtildi. Görüşmelerde, İranlı Kürt grupların Batı İran’da bazı bölgeleri kontrol altına alması durumunda ABD’nin “geniş kapsamlı hava desteği” sağlayabileceği mesajının iletildiği öne sürüldü.
Iraklı Kürt liderlerle temas
Habere göre Trump, Irak Kürdistanı’ndaki iki büyük siyasi hareketin liderleriyle de doğrudan temas kurdu. Bunlar Irak Kürdistanı siyasetinin ana aktörleri olan YNK ve KDP.
Washington Post’a konuşan bir YNK yetkilisi, Trump’ın pazar günü parti lideri Bafel Talabani ile yaptığı görüşmede oldukça açık bir mesaj verdiğini aktardı.
Yetkiliye göre Trump, Kürtlerin bu savaşta taraf seçmesi gerektiğini vurgulayarak “Ya Amerika ve İsrail ile ya da İran ile” ifadelerini kullandı.
Trump’ın ayrıca KDP lideri Mesud Barzani ile de görüştüğü bildirildi. Kürt yetkililer, Washington’un Iraklı Kürtlerden İranlı Kürt grupların Irak topraklarında mobilize olmasına engel olmamalarını ve lojistik destek sağlamalarını istediğini söyledi.
İranlı Kürt muhalefeti de devrede
Trump’ın temas kurduğu isimler arasında İran’daki en eski Kürt muhalif hareketlerinden biri olan KDP-İ lideri Mustafa Hicri de bulunuyor.
KDP-İ, geçen hafta Irak Kürdistanı’nda altı farklı İranlı Kürt muhalif partinin oluşturduğu bir koalisyonun parçası olarak yeni bir siyasi birlik ilan etmişti.
Parti tarafından yapılan açıklamada İran’daki asker ve güvenlik güçlerine çağrı yapılarak özellikle Doğu Kürdistan bölgesinde(Rojhılat) görev yapanların rejimin “silahlı ve baskıcı güçlerine” verdikleri desteği çekmeleri istendi.
Ancak Irak Kürdistanı yönetimi için durum oldukça hassas. Iraklı Kürtler uzun yıllardır İranlı Kürt gruplara sığınma imkânı sağlıyor. Buna rağmen bu grupların İran’a karşı operasyon planlamasına izin verilmemesi yönünde Tahran ile hassas bir denge kurulmuş durumda.
Kürdistanı Bölgesel Yönetimi geçen yıl İran ile sınır güvenliğini korumaya yönelik bir anlaşma da imzalamıştı.
Bölgesel yönetim, İranlı Kürt muhaliflerin kurduğu yeni koalisyonun açıklamasından sonra yaptığı değerlendirmede, kendi topraklarının “komşu ülkelere karşı saldırı üssü olarak kullanılmasına izin verilmeyeceğini” vurguladı.
İran’dan diplomatik temas
Öte yandan İran yönetimi de Iraklı Kürt liderlerle diplomatik temaslarını artırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, hem YNK lideri Bafel Talabani hem de Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
Talabani’nin ofisinden yapılan açıklamada, görüşmede bölgedeki sorunların barışçıl yollarla çözülmesi ve diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğinin vurgulandığı belirtildi.
Barzani’nin ofisi ise tarafların sınır güvenliğinin korunması ve bölgesel istikrarı bozabilecek girişimlerin engellenmesi konusunda görüş birliğine vardığını açıkladı.
Uzmanlar ise İran’daki Kürt grupların askeri kapasitesinin sınırlı olduğunu ve ülkenin Kürt olmayan bölgelerinde geniş destek bulmalarının zor olduğunu ifade ediyor.
Bu nedenle olası bir Kürt ayaklanmasının İran genelinde yayılması ihtimalinin düşük olduğu, ancak bunun etnik gerilimleri artırabileceği değerlendiriliyor.
Ayrıca ABD’nin İranlı Kürt grupları silahlandırması durumunda Türkiye’nin de bundan rahatsız olabileceği belirtiliyor. Çünkü İran’daki bazı Kürt silahlı gruplarınPKK ile bağlantıları bulunuyor.
İsrail’in saldırıları dikkat çekiyor
Washington Post’un haberinde, İran’a yönelik son saldırılarda Israil’in özellikle İran’ın batısındaki askeri hedefleri yoğun şekilde vurduğuna da dikkat çekildi. Uzmanlara göre bu saldırılar, bölgede bir Kürt ayaklanmasına zemin hazırlama stratejisinin parçası olabilir.
İsrail’in özellikle İran’ın Kürt bölgelerindeki askeri tesisleri hedef aldığı ve İran’ın askeri kapasitesine önemli zarar verdiği belirtiliyor.
Kürtler için risk büyük
Iraklı Kürt liderler ise Washington’un talepleri ile İran’dan gelebilecek misilleme tehdidi arasında zor bir denge kurmaya çalışıyor.
Washington Post’a konuşan bir Kürt yetkili, durumun son derece hassas olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Çok hassas bir durumdayız. Eğer İranlı Kürtlerin başlatacağı bir kara harekâtı başarısız olursa İran’ın Irak Kürdistanı’na nasıl tepki vereceğini bilmiyoruz. Ama aynı zamanda Trump’ın talebini tamamen reddetmek de kolay değil — özellikle kendisi bizzat arayıp bunu istediğinde.”