ABD, son haftalarda Avustralya, Japonya ve Tayland’la imzaladığı maden anlaşmalarının ardından rotayı Orta Asya’ya çevirdi. Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan, zengin yeraltı kaynaklarını ABD yatırımlarıyla değerlendirmeyi hedefliyor.
Uzmanlara göre Washington, Çin’in yüzde 70’i aşan küresel nadir toprak madeni kontrolünü kırmak için bölgeyle stratejik ortaklıklar kurmayı planlıyor. Yorktown Enstitüsü’nden Joseph Epstein, “Orta Asya, hem kaynak zenginliği hem de Çin’i baypas eden ticaret koridoruyla ABD için kilit bölge haline geliyor” dedi.
Zirvede maden işleme, enerji lojistiği, altyapı yatırımları ve teknoloji transferi konularının ele alınması bekleniyor. İnsan hakları gündeminin ise geri planda kalacağı öngörülüyor.
Orta Asya ülkeleri ise ABD desteğini, Çin ve Rusya etkisini dengelemek için bir fırsat olarak görüyor. “Nadir topraklar yeni petrol,” diyen Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, bu alanda yatırımı “öncelikli görev” ilan etti.