İran savaşı nedeniyle küresel petrol piyasasında yaşanan arz sıkıntısı, Irak hükümetini Kürdistan Bölgesi ile yeniden masaya oturmaya zorladı.
Başbakan Sudani’nin, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden Türkiye’ye uzanan boru hattı üzerinden günde 200 bin varile kadar petrol ihracatı yapılmasına izin vermesini istediği belirtiliyor.
Söz konusu hat, Kürdistan petrolünü Türkiye üzerinden Akdeniz’e ulaştıran ve uluslararası pazarlara sevk edilmesini sağlayan önemli bir enerji güzergâhı olarak görülüyor.
Petrol fiyatları hızla yükseldi
İran ile yaşanan savaşın ardından petrol piyasalarında ciddi dalgalanma yaşandı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması ve Körfez ülkelerinin üretimi azaltmasıyla petrol fiyatları kısa sürede 100 doların üzerine çıktı.
Bu nedenle Donald Trump yönetimi Irak petrolünün küresel piyasalara ulaşmasını kritik görüyor.
Al Monitor haber ajansının aktardığına göre, Washington’un hem Bağdat hem de Erbil ile görüşmeler yürüttüğü ve boru hattının yeniden devreye girmesi için diplomatik çaba gösterdiği ifade ediliyor.
Erbil şartlarını açıkladı
Ancak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, petrol akışına izin vermek için bazı şartların yerine getirilmesini istiyor.
Kürdistan Bölgesi yetkililerine göre Bağdat yönetimi 1 Ocak’tan bu yana Kürdistan Bölgesi’nin ithalat için dolar kullanmasını engelliyor. Bu durum özellikle Türkiye ile ticareti ciddi şekilde düşürdü.
Verilere göre Türkiye sınırından geçen günlük kamyon sayısı 3 bin civarından yaklaşık 300’e kadar geriledi.
Kürdistan Bölgesi yetkilileri, “Önce dolar ambargosu kaldırılmalı, sonra petrol ihracatı konuşulmalı” mesajını verdi.
İran bağlantılı saldırılar gerilimi artırdı
Bu süreçte Kürdistan Bölgesi de savaşın etkilerini doğrudan hissetmeye başladı.
İran’a yakın grupların Erbil havalimanı çevresinde bulunan ABD güçlerini hedef alan insansız hava aracı saldırıları düzenlediği bildirildi.
Ayrıca 5 Mart’ta Kürdistan bölgesindeki Serseng petrol sahasına düzenlenen saldırı üretimi durdurdu.
Saha, ABD merkezli enerji şirketi HKN Energy tarafından işletiliyor.
Bağdat-Erbil gerilimi eskiye dayanıyor
Bağdat ile Erbil arasındaki petrol ve bütçe paylaşımı tartışmaları uzun yıllardır devam ediyor.
2017’de Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin bağımsızlık referandumu düzenlemesi ilişkileri daha da gerdi. Referandumda Kürt seçmenlerin büyük çoğunluğu bağımsızlığa destek verdi.
O tarihten bu yana Irak merkezi hükümeti Kürdistan bölgesi üzerindeki ekonomik ve idari kontrolünü artırmaya çalışıyor.
Uzmanlara göre petrol ihracatı ve ticaret üzerindeki baskı, Bağdat’ın Kürdistan’ın özerkliğini sınırlamak için kullandığı en önemli araçlardan biri haline geldi.