Hamaney, göstericilerin "ABD'yi memnun etmek için" kamu mallarına zarar verdiğini ileri sürmüştü (Reuters)
İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle patlak veren rejim karşıtı protestolar, Tahran yönetiminin diyalog çağrılarına rağmen dindirilemiyor.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), dün itibarıyla gösterilerde 8'i emniyet görevlisi 42 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını, 2 bin 277 kişinin ise gözaltına alındığını duyurdu.
İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da 568 polisle 66 Besic mensubunun yaralandığını 7 Ocak'ta bildirmişti.
Ülkenin güneybatısındaki Kamaye şehrinde dün yapılan gösterilerde, eylemciler General Kasım Süleymani'nin heykelini parçalardı. Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü'nün komutanı Süleymani, ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla Irak'ın başkenti Bağdat'ta 3 Ocak 2020'de öldürülmüştü.
İnternet altyapısını takip eden NetBlocks, perşembe başlayan ülke çapındaki internet kesintisinin bugün de sürdüğünü açıkladı.
Haberde, kesintinin devrik Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi'nin sosyal medya üzerinden protestoları artırma çağrısı yapmasıyla aynı zamanda yaşandığına dikkat çekiliyor.
ABD'de sürgünde yaşayan 65 yaşındaki Pehlevi, protestoların başından beri eylemcilere destek mesajları yayımlıyor. Tahran karşıtı gösterilere İsrail ve ABD'den de destek gelmişti
Reuters'ın analizinde, ülkedeki 31 vilayete yayılan gösteriler nedeniyle İran'ın dini yönetiminin "meşruiyet krizi" yaşadığı yazılıyor.
Reformist kanattan eski bir üst düzey yetkili, kıyafet kurallarından dış politika tercihlerine kadar İslam Devrimi'nin temel ideolojik normlarının 30 yaş altı kesime hitap etmediğini savunuyor:
Genç nesil artık devrimci sloganlara inanmıyor, özgürce yaşamak istiyor.
Bazı protestocuların "Hayatımızı Gazze değil, Lübnan değil, İran'a adıyoruz" sloganları atarak, Tahran yönetiminin bölgedeki milislere desteğini eleştirdiği aktarılıyor.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Ortadoğu Enstitüsü'nden Alex Vatanka, İran'daki dini yönetimin baskı ve taktiksel tavizlerle protestoları dindirme stratejisinin yıprandığını öne sürüyor:
Değişim artık kaçınılmaz görünüyor; rejimin çöküşü mümkün ama kesin değil.
ABD Başkanı Donald Trump'ın protestolar nedeniyle İran'ı tehdit etmesi de gündem olmuştu.
Trump, sosyal medyada 2 Ocak'ta yaptığı paylaşımda İran'ın protestocuları öldürmesi halinde ülkeye askeri müdahalede bulunacakları tehdidini savurmuştu. Amerikan ordusu, bundan bir gün sonra Venezuela'ya operasyon düzenleyerek ülkenin lideri Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmıştı.
Hamaney ise protestoların ""yabancı güçler tarafından desteklenen ajanlar" tarafından kışkırtıldığını savunarak, Trump'ın tehditlerine karşı geri adım atmayacaklarını söylemişti.
İran yönetiminden eski bir yetkili, Hamaney'in "kolay bir çıkış yolu olmadığını" iddia ediyor.
İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf, 28 Aralık'ta greve gitmişti.
Öğrencilerin de katılımıyla büyüyen protestolar, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın diyalog çağrılarına rağmen büyümeye devam ediyor.
Independent Türkçe, Telegraph, Reuters, AA
Derleyen: Yasin Sofuoğlu