ABD ordusunun Irak'tan tamamen çekildiği bildirildi. Alman haber ajansı dpa'ya konuşan Iraklı bir hükümet yetkilisi, ABD'ye ait tüm muharip birlikler ile lojistik destek güçlerinin Irak'tan ayrıldığını söyledi. ABD tarafından ise henüz resmî bir açıklama gelmedi.
Irak ile ABD, askerî güçlerin çekilmesi konusunda 2024 yılında anlaşmaya varmıştı. Pentagon'un verilerine göre, son yıllarda ülkede yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri bulunuyordu.
Çekilmeden önce ABD askerleri, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'de, Bağdat'ta havalimanı yakınlarındaki bir üste ve başkentte "Yeşil Bölge" olarak bilinen hükümet yerleşkesinde konuşlandırılmıştı.
IŞİD ile mücadele
ABD ve müttefik güçler, uluslararası kamuoyundan gelen tepkilere rağmen, 2003 yılında Irak'ı işgal etmiş ve dönemin lideri Saddam Hüseyin'i devirmişti.
2011 yılında Irak'tan çekilen ABD güçleri, 2014 yılında Irak hükümetinin talebi üzerine IŞİD'le mücadele amacıyla ülkeye geri dönmüştü.
ABD liderliğindeki koalisyon güçleri, 2014 yılında Irak ve Suriye'de terör örgütü IŞİD'e karşı askeri operasyon başlatmıştı. 2017'de Irak'ta, 2019'da ise Suriye'de IŞİD'in askerî açıdan yenilgiye uğratıldığı açıklanmıştı.
Örgüt her iki ülkede de kontrol ettiği bölgeleri kaybetse de IŞİD hücreleri hâlâ faaliyetlerini sürdürüyor, zaman zaman saldırılar düzenliyor.
İran yanlısı silahlı gruplar
Öte yandan İran savaşıyla birlikte Irak'taki güvenlik durumu yeniden kötüleşti. Washington ile Tahran arasında geçmiş yıllarda Irak'ta yaşanan gerilimler, tarafları birkaç kez savaşın eşiğine getirmişti.
İran savaşı sırasında ise bu ülkeden Irak'a yönelik yüzlerce saldırı gerçekleştirildi. İran, saldırılarda Irak'taki ABD tesisleri ile askerlerinin yanı sıra Kürt güçlerini de hedef aldı.
Ayrıca geçtiğimiz aylarda, Irak'taki İran yanlısı milis güçler de roket saldırıları ile Amerikan üslerini hedef aldı.
İran ve Tahran'ın müttefiklerinin ABD'nin Irak'tan çekilmesini memnuniyetle karşılayacağı değerlendiriliyor.
Irak'taki İran yanlısı milis güçlerinin ise ABD'nin çekilmesiyle eş zamanlı olarak silah bırakması ve devletin güvenlik yapısına entegre edilmeleri planlanıyordu. Ancak Başbakan Ali Zeydi, bu planların 2027 Haziran ayına ertelendiğini açıkladı.
Irak'ta bayram ilan edildi
ABD'nin çekilmesi için belirlenen sürenin 30 Eylül Çarşamba günü resmen sona ermesiyle, Irak'ta dört günlük resmî tatil başlayacak. Irak hükümeti, ABD askerlerinin ülkeden çekilmesini "Egemenlik Bayramı" olarak ilan etmişti.
Türk askeri de çekiliyor
Öte yandan, Türkiye de Irak'taki askerlerini çekiyor. Buna göre Irak'ın kuzeyindeki Başika üssünün kontrolünün kademeli Bağdat'a devredilmesi öngörülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin geçen hafta New York'ta gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından yapılan açıklamaya göre, iki ülke "Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve yasaklı yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi" konusunda anlaşmaya vardı.
Türkiye Başika'daki üssü, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin onayıyla Aralık 2015'te kurmuştu. Burada 600 kadar Türk askerinin bulunduğu değerlendirilirken konu Ankara-Bağdat arasında egemenlik ihlali gerekçesiyle gerginliğe yol açıyordu.
Türkiye, Kuzey Irak'taki varlığını PKK'ya karşı mücadele ile gerekçelendiriyor ve Bağdat'ı "terör örgütüyle mücadelede yetersiz kalmakla" suçluyordu.
DW Türkçe