ABD ile İran arasında hazırlanan taslak mutabakata göre Tahran nükleer silah üretmemeyi kabul ederken, Washington’un petrol yaptırımlarını hafifletmesi, 25 milyar dolarlık dondurulmuş İran varlığını serbest bırakması ve Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere yeniden açılması öngörülüyor.
ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde hazırlanan taslak mutabakatın detayları ortaya çıktı. Taslağa göre İran nükleer silah üretmemeyi ve edinmemeyi kabul ederken, ABD'nin petrol yaptırımlarını hafifletmesi ve Tahran'a ait milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakması öngörülüyor.
Reuters'ın üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırdığı habere göre taraflar, İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke içinde seyreltilmesi konusunda da prensipte anlaşmaya vardı. Teknik ayrıntıların ise önümüzdeki 60 gün içinde yapılacak görüşmelerde netleştirilmesi bekleniyor.
Taslak metinde ABD'nin İran'a yönelik petrol yaptırımlarını belirli ölçüde gevşetmesi de yer alıyor. Bu adımın hayata geçirilmesi halinde İran'ın petrol ihracatını artırmasının ve gelirlerine daha kolay erişmesinin önü açılacak.
Anlaşmanın dikkat çeken maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı'nın yeniden tüm ticari gemilere açılması oldu. Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan boğazda deniz trafiğinin normalleşmesi hedefleniyor.
Taslak kapsamında ayrıca ABD'nin İran'a ait yaklaşık 25 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakmasının planlandığı öne sürüldü. Söz konusu kaynağın İran ekonomisine önemli katkı sağlaması bekleniyor.
Öte yandan mutabakatın basına yansıyan maddeleri İran içinde tartışmaları da beraberinde getirdi. Özellikle uranyum stoklarının seyreltilmesi, yaptırımların kaldırılma şartları ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin düzenlemeler muhafazakâr çevrelerin tepkisini çekerken, anlaşmanın ülkenin çıkarlarına ne ölçüde hizmet edeceği yönündeki tartışmalar sürüyor.