Bu yazının imlasını düzeltin! İSRAİL SEÇİMLERİ İsrailde seçimler bölge insanı olarak Kürtleri çok ilgilendiriyor . Çünkü israildeki gelişmeler Kürtlerin geleceği ile ilgili önemli ipuçları veriyor.Öyle görüiüyorki bölgede abd güçlerini startejik olarak azaltırken Bölgesel güçlerele birlikte bölgedeki denetmeni sürdürmek istiyor.Hiç kuşkusuz bu güçlerden biri İsrail. ABD nin bölgedeki en büyük staratejik ortağı . Bunun nedenlerinden biride Yahudi lobilerinin ABD nın siyasal yaşamı üzerindeki etkileri. ABD nin iki büyük partisi Cumhuriyetçiler ve Demokratlar yahudilerin çıkarlarını kendi çıkarları ile birleştirmeden iktidarda olmaları zorlaşır. İsrailin 2026 yılıEylül Ayi verilerine göre nüfusu 10 milyon 305 bin kişi Yahudiler. 7milyon 828 bin. (%78.3) Araplar. 2 milyon 173 bin (%21.7) Yabancı ülke vatandaşları ………… 304 bin Bu nüfus dağılımı içinde yapılan seçimlerde Netanyahu ittifakı 53 sandalye Karşı blok. İttifakı 48 sandalye 2 arap partisi 19 sandalye kazanmış oldu Peki şimdi ne olacak 1, yol yeniden secim olabilir(3 ay içinide yeniden seçim) 2. Yol güven oylamasında evetlerin sayısı hayırlardan fazla olması yetiyor.Arap oylar çekimser kalırsa bu oylar sayılmayacak. Hükümeti tek basına kurmak için 61 sandalyeye hiçbiri ulaşamadı.Hükümeti tek başına kuramayacak.ya birbirleri ile yada. Araplarla ittifak etmeleri gerekiyor. Demografik yapıya baktığımızda seçmenlerin %11 kendini ultra Ortadoks yahudi yani HAREDİ olarak tanımlıyor.Bunlar askerlik yapmıyor.Çocuk sayıları yüksek , Tevrat ve Talmud hükümlerine sıkı sıkıya bağlıdırlar. Zaten hareket İbranice ‘’tanrıdan korkan dinine bağlı ‘’kişi demek.Bunların kendi partneri var ‘’şas ‘’ve ‘’birleşik Tevrat Yahudiliği‘’önemli partileridirler Bunlar netanyahuya oy verirler cünkü Eisenkot Bunlara askerlik yaptıracağını söylüyor. Bir başka gurup milliyetçi dindarlar bunlar israilin topraklarının genişletilmesini ve filistinlilerin gönderilmesini ve bu toprakların ilhak edilmesin destekliyor.. bunlarda Netanyahuyu destekliyor. Eisenkot fas kökenli , eski Genelkurmay başkanı, oğlu 2023 teki gazze savaşında hayatını kaybetti.Yashar partisinin kurucusu ve lideri .Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor.İsraille filistinlilerin demografik olarak ayrışmasını savunuyor.İranı en büyük dış tehdit sayıyor.Hamasın askeri kanadını 18 Ayda yok edeceğini savunuyor.Batışeriada yerleşimçılıği destekliyor.Ançak yerleşimçi şiddetine karşı tavır alıyor. Orantısız güç kullanımını destekliyor. Bu durumda hükümeti kurmak güçleşiyor. Ya ittifaklar birbirinde parti çalacaklar veya Araplarla ittifaka girecekler . Comhurbaşkanı hükümeti kurma grevini Netanyahuya verecek.Arap partileri onu desteklemez.karşı blokta Netanyahu parti liderliğini bıraksın Likud ile hükümeti kurabileceklerini söylüyor Netanyahu bunu kabül etmez gözüküyor..iki büyük parti dönüşümlü başkanlık sistemi ile biraya gelebilirimi? Yashar Arap partileri ile bir araya gelbilirmi Arapların taleplerini karşılamalarına bağlı.02 11 2026 Nurullah TİMUR
Metninizin imla kuralları, noktalama işaretleri, yazım hataları ve genel anlatım bozuklukları düzeltilmiş hali aşağıdadır:
İSRAİL SEÇİMLERİ
İsrail'deki seçimler, bölge insanı olarak Kürtleri çok ilgilendiriyor. Çünkü İsrail'deki gelişmeler Kürtlerin geleceği ile ilgili önemli ipuçları veriyor. Öyle görünüyor ki ABD, bölgedeki güçlerini stratejik olarak azaltırken bölgesel güçlerle birlikte bölgedeki denetimini sürdürmek istiyor. Hiç kuşkusuz bu güçlerden biri İsrail. İsrail, ABD'nin bölgedeki en büyük stratejik ortağı. Bunun nedenlerinden biri de Yahudi lobilerinin ABD'nin siyasal yaşamı üzerindeki etkileri. ABD'nin iki büyük partisi olan Cumhuriyetçiler ve Demokratların, Yahudilerin çıkarlarını kendi çıkarları ile birleştirmeden iktidarda kalmaları zorlaşır.
İsrail'in Eylül 2026 verilerine göre nüfusu 10 milyon 305 bin kişidir:
- Yahudiler: 7 milyon 828 bin (%78,3)
- Araplar: 2 milyon 173 bin (%21,7)
- Yabancı ülke vatandaşları: 304 bin
Bu nüfus dağılımı içinde yapılan seçimlerde;
- Netanyahu ittifakı 53 sandalye,
- Karşı blok ittifakı 48 sandalye,
- 2 Arap partisi ise 19 sandalye kazanmış oldu.
Peki şimdi ne olacak?
1. Yol: Yeniden seçim olabilir (3 ay içinde yeniden seçim).
2. Yol: Güven oylamasında "evet"lerin sayısının "hayır"lardan fazla olması yetiyor. Arap partileri çekimser kalırsa bu oylar sayılmayacak.
Hükümeti tek başına kurmak için gereken 61 sandalyeye hiçbir blok ulaşamadı. Dolayısıyla tek başına hükümet kurulamayacak; ya birbirleriyle ya da Arap partileriyle ittifak etmeleri gerekiyor.
Demografik yapıya baktığımızda seçmenlerin %11'i kendini Ultra-Ortodoks Yahudi, yani "Haredi" olarak tanımlıyor. Bunlar askerlik yapmıyor, çocuk sayıları yüksek, Tevrat ve Talmud hükümlerine sıkı sıkıya bağlılar. Zaten bu hareketin adı İbranicede "Tanrı'dan korkan, dinine bağlı" kişi anlamına geliyor. Bunların kendi partileri var; "Şas" ve "Birleşik Tevrat Yahudiliği" önemli partileridir. Bu gruplar Netanyahu'ya oy verirler; çünkü Eisenkot bunlara askerlik yaptıracağını söylüyor.
Bir başka grup ise milliyetçi dindarlar. Bunlar İsrail topraklarının genişletilmesini, Filistinlilerin gönderilmesini ve bu toprakların ilhak edilmesini destekliyor. Bunlar da Netanyahu'yu destekliyor.
Eisenkot Fas kökenli, eski bir genelkurmay başkanıdır ve oğlu 2023'teki Gazze Savaşı'nda hayatını kaybetmiştir. Yaşar (Yashar) partisinin kurucusu ve lideridir. Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor, İsrail ile Filistinlilerin demografik olarak ayrışmasını savunuyor. İran'ı en büyük dış tehdit olarak görüyor ve Hamas'ın askeri kanadını 18 ayda yok edeceğini savunuyor. Batı Şeria'da yerleşimciliği destekliyor ancak yerleşimci şiddetine karşı tavır alıyor; orantısız güç kullanımını ise destekliyor.
Bu durumda hükümeti kurmak güçleşiyor. Ya ittifaklar birbirinden milletvekili/parti devşirecek ya da Arap partileriyle ittifaka girecekler.
Cumhurbaşkanı hükümeti kurma görevini Netanyahu'ya verecek ancak Arap partileri onu desteklemez. Karşı blok ise Netanyahu'nun parti liderliğini bırakması durumunda Likud ile hükümet kurabileceklerini söylüyor; fakat Netanyahu bunu kabul etmeyecek gibi görünüyor. İki büyük parti, dönüşümlü başbakanlık sistemi ile bir araya gelebilir mi?
Yaşar partisi Arap partileri ile bir araya gelebilir mi? Bu, Arapların taleplerini karşılayıp karşılayamayacaklarına bağlı.
02.11.2026
Nurullah TİMUR