Toplantının açılış konuşmasını yapan DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır’ın son 10 yılda sanayi altyapısında önemli bir dönüşüm yaşadığını belirterek, kentin artık yalnızca ticaret merkezi değil aynı zamanda güçlü bir üretim merkezi olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Kaya, Diyarbakır’ın mevcut ihracat rakamlarının potansiyelini tam olarak yansıtmadığını ifade ederek, “Kentte üretim kapasitesi büyüyor, sanayi altyapısı güçleniyor ancak ihracatın önemli bir kısmı hala başka iller üzerinden yapılıyor. Bu nedenle resmi rakamlar Diyarbakır’ın gerçek potansiyelini tam göstermiyor” dedi.
“10 yıl önce yatırımcıya verecek arsamız yoktu”
Diyarbakır’ın sanayi altyapısında yaşanan değişime dikkat çeken Kaya, geçmişte yatırımcıya tahsis edecek sanayi alanı bulmakta zorlandıklarını hatırlattı. Kaya, “10 yıl önce kürsüye çıktığımızda hep ‘sanayi altyapımız yetersiz’ diyorduk. Yatırımcı gelse bile verecek arsamız yoktu. Bugün geldiğimiz noktada organize sanayi bölgelerimiz büyüyor, yeni üretim alanları açılıyor. Ticaret ve Sanayi Odası, organize sanayi bölgeleri, iş dünyası örgütleri ve sanayicilerin ortak çalışmasıyla kentte ciddi bir üretim altyapısı oluştu” diye konuştu.
Tekstil Organize Sanayi Bölgesi’nin Diyarbakır’da kurulmasının da önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Kaya, bu yatırımların hem üretimi hem de ihracatı artırdığını söyledi.
“İyi bir ivme yakaladık”
Kentte üretim ve ihracat alanında doğru bir yönelim olduğunu ifade eden Kaya, Diyarbakır’ın son yıllarda önemli bir ivme yakaladığını vurgulayarak, “Sanayi altyapımız her geçen gün güçleniyor. Karacadağ Organize Sanayi Bölgesi’nde 15 bin dönümlük büyük bir alan planlandı. Bunun 3 bin dönümü hızla doluyor ve yeni alanlar açılıyor. Bu tablo Diyarbakır’ın üretim konusunda ciddi bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor” dedi.
“İmalatçı üretim yaparken ihracat yükünü de taşıyor”
Diyarbakır’daki üreticilerin ihracat konusunda çeşitli sorunlarla karşı karşıya kaldığını belirten Kaya, üreticilerin hem üretim süreçleri hem de ihracat prosedürleriyle aynı anda mücadele ettiğini söyledi. Kaya, “İmalatçı zaten üretim yaparken ciddi sorunlarla uğraşıyor. Bir yandan maliyetlerle, enerjiyle, finansmana erişimle mücadele ediyor. Bunun yanında ihracat destekleri, prosedürler ve yöntemlerle uğraşmak zorunda kalıyor. Bu nedenle birçok firma ihracatı doğrudan yapmak yerine sınır illeri üzerinden dolaylı yollarla gerçekleştiriyor” dedi.
Bu durumun yalnızca Diyarbakır’ın değil Türkiye’nin genel sorunlarından biri olduğunu belirten Kaya, ihracatın kayıt altına alınması ve kent merkezli yapılabilmesi için yeni mekanizmalar geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Eximbank’ın Diyarbakır’da olması önemli”
Kaya, Eximbank’ın Diyarbakır’da şube açmasının kentteki ihracat potansiyelini ortaya koyduğunu belirterek, kullanım oranlarının da bunun göstergesi olduğunu söyledi.
Bölgenin jeopolitik koşullarına rağmen doğru araçlar kullanıldığında Diyarbakır’ın ihracatta çok daha güçlü rakamlara ulaşabileceğini vurgulayan Kaya, “Yönünüz doğruysa, ivmeniz güçlüyse ve doğru araçları kullanıyorsanız hedeflenen rakamlara ulaşmak zor değil” ifadelerini kullandı.
“Önemli olan üretip satmak”
Konuşmasında üretim vurgusunu öne çıkaran Kaya, ekonomik kalkınmanın temelinde üretimin yer aldığını belirtti. “Önemli olan alıp satmak değil, üretip satmak” diyen Kaya, Diyarbakır’ın artık üretim odaklı bir ekonomik modele yöneldiğini ifade etti.
Diyarbakır’ın ihracatının büyük bölümünün Irak’a yapıldığını söyleyen Kaya, kentin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 50-55’lik kısmının Irak pazarına yönelik olduğunu kaydetti.
Suriye’de yaşanan gelişmeler ve sınır kapılarındaki hareketliliğin de yeni fırsatlar yaratacağını belirten Kaya, “Suriye pazarı önümüzdeki süreçte Diyarbakır için yeni bir Irak pazarı gibi olabilir. Bu durum hem ihracat rakamlarını artıracak hem de ihracatın ülke dağılımını çeşitlendirecek” dedi.
“80 ülkeden 130 ülkeye ulaştık”
Diyarbakır’ın ihracat yaptığı ülke sayısındaki artışa da dikkat çeken Kaya, son 10 yılda önemli bir genişleme yaşandığını söyledi. Kaya, “10 yıl önce Diyarbakır’dan yaklaşık 80 ülkeye ihracat yapılırken bugün bu sayı 130’a yaklaştı. Bu tablo üreticimizin doğru bir yolda ilerlediğini gösteriyor” diye konuştu.DTSO olarak ihracatçılar ve üreticiler için eğitim çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Kaya, ihracat ve dış ticaret biriminin üyelerle sürekli temas halinde olduğunu kaydetti.
“Diyarbakır merkezli ihracatı büyütmek istiyoruz”
Kaya, temel hedeflerinin Diyarbakır’daki üreticileri doğrudan ihracata yönlendirmek olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:
“Biz istiyoruz ki Diyarbakır’daki üretici ihracatını kendi kentinden yapsın. Katma değer burada kalsın. Diyarbakır merkezli ihracat artsın. Bunun için hem eğitim çalışmalarını hem de destek mekanizmalarını büyütmeye devam edeceğiz.”
“368 milyon dolar 1 milyar dolara çıkabilir”
Toplantıda konuşan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya ise küresel ekonomide yaşanan daralmaya rağmen Türkiye’nin üretim ve ihracatta büyümeyi sürdürdüğünü ifade etti.
Türkiye’nin geçen yıl 273,4 milyar dolarlık mal ihracatı gerçekleştirdiğini belirten Yalçınkaya, hizmet ihracatıyla birlikte toplam hacmin 390 milyar dolara ulaştığını kaydetti.Diyarbakır’ın resmi ihracat rakamının 368 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirten Yalçınkaya, “Dolaylı ihracat yerine doğrudan ihracatın kapıları açılırsa bu rakam 1 milyar dolara çıkabilir. Böylece katma değer Diyarbakır’da kalır” dedi.
“İlk adım bilgi ve pazar araştırması”
İhracatın geliştirilmesi için bakanlığın sunduğu destek mekanizmalarını anlatan Yalçınkaya, Kolay İhracat Platformu, e-ihracat destekleri, UR-GE projeleri, fuar destekleri ve Eximbank finansmanlarının önemine dikkat çekti.
Diyarbakır’da “İhracat Akademisi” kurulabileceğini de söyleyen Yalçınkaya, ihracatın yalnızca finansman değil eğitim ve kurumsallaşma meselesi olduğunu ifade etti.
Çok sayıda kurum temsilcisi katıldı
Toplantıya ayrıca Karacadağ Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Beşir Yılmaz, Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Fidan, Eximbank Pazarlama Direktörü M. Efkan Bingöl, İGE A.Ş Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç, Türk Ticaret Bankası yetkilisi Murat Önlem ile çok sayıda sanayici ve iş insanı katıldı.
Ticaret Bakanlığı, DTSO, IGE, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası, Diyarbakır Tekstil İhtisas OSB ve Diyarbakır OSB tarafından ortaklaşa düzenlenen “İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi”, yarın da devam edecek.