Irak Anayasası’nın 140’ıncı Maddesini Uygulama Yüksek Komitesi, Şengal ilçesi ile Ninova vilayetindeki bazı bölgelerin ihtilaflı statüsünü yeniden teyit ederek, yerel yetkilileri demografik yapıyı değiştirebilecek idari işlemlere karşı uyardı.
Komite Başkanı Hadi el-Amiri’nin imzasını taşıyan ve Ninova vilayet yönetimine gönderilen resmi yazıda, ihtilaflı bölgelere ilişkin komisyonun karar ve talimatlarının anayasal açıdan bağlayıcı olduğu ve ilgili tüm makamlar tarafından uygulanması gerektiği vurgulandı.
İhtilaflı bölgeler sıralandı
Belgeye göre, kararların kapsadığı bölgeler arasında Şengal ilçesi ile Başika, Kahtaniye (Gir Uzeyir) ve Zummar nahiyeleri bulunuyor. Ayrıca Telafer ilçesine bağlı Elkoş, Wana ve Fayda nahiyeleri ile Mahmur ilçesi de kapsamda yer alıyor.
Komite, söz konusu bölgelerde yaşayan vatandaşların haklarının korunması gerektiğini belirterek, Anayasa’nın 140’ıncı Maddesi kapsamındaki hukuki ve idari statülerini ihlal edecek hiçbir işlem yapılmaması gerektiğinin altını çizdi.
Demografik değişiklik uyarısı
Resmi yazıda, komisyonun talimatlarına aykırı biçimde ihtilaflı bölgelerde demografik değişikliğe yol açabilecek yerel idari kararların hukuka aykırı ve geçersiz sayıldığı belirtildi.
Ninova yönetimine gönderilen talimatta, Anayasa’nın 140’ıncı Maddesini Uygulama Komitesi’nden önceden resmi onay alınmadan ihtilaflı bölgelerde tek taraflı idari işlem yapılmaması istendi.
Yazının birer kopyasının, gerekli işlemlerin yapılması amacıyla Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin Bağdat Temsilciliği’ne, hukuki birimine ve komitenin Ninova’daki ofisine de gönderildiği kaydedildi.
140’ıncı madde sorunu çözülemedi
Irak’ın 2005 Anayasası’nın 140’ıncı Maddesi, özellikle federal hükümet ile Kürdistan Bölgesi arasında ihtilaf konusu olan bölgelerin statüsünün belirlenmesi için bir süreç öngörüyor. Sürecin normalleştirme, nüfus sayımı ve bölge sakinlerinin tercihlerini belirleyecek referandum aşamalarını içermesi planlanıyordu.
Maddenin uygulanması için belirlenen anayasal süre 31 Aralık 2007’de sona erdi. Ancak Kerkük, Şengal, Mahmur ile Ninova, Diyala ve Selahaddin vilayetlerinin bazı bölgelerini kapsayan ihtilaf henüz çözüme kavuşmadı.
Söz konusu bölgelerin statüsü, Bağdat ile Erbil arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. (NA)