ABD'nin Irak'tan tamamen çekilmesiyle yeni bir dönem başlarken, bölgedeki İran destekli milislerin güçlenebileceği ve IŞİD'in yeniden nüfuzunu artırabileceği belirtiliyor.
Reuters'ın analizinde Amerikan askerlerinin Irak'tan tamamen çekilmesiyle ülkenin güvenlik dengelerinde ve bölgedeki güç ilişkilerinde değişiklik yaşanacağı ifade ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın selefi Joe Biden'ın 2024'te başlattığı süreçle ülkede kalan 2 bin 500 Amerikan askeri de çekiliyor.
Amerikan ordusu, kitle imha silahları olduğu iddiasıyla 2003'te ülkeyi işgal etmiş ve Saddam Hüseyin rejimini devirmişti. 2011'de Irak'tan çekilen ABD güçleri, 2014'te IŞİD'le mücadeleye destek vermek üzere ülkeye geri dönmüştü. Beyaz Saray 2017'de Irak'ta, 2019'da ise Suriye'de IŞİD'in askeri açıdan yenilgiye uğratıldığını açıklamıştı.
Irak, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan İran savaşında da Amerikan güçlerine karşı saldırılarla gündeme geldi. Tahran destekli Şii milisler, ülkedeki ABD hedeflerine birçok drone ve füze saldırısı düzenledi. Washington'ın resmi rakamlarına göre İran savaşında hayatını kaybeden 18 ABD askerinden 7'si Irak'taki saldırılarda öldürüldü.
Amerikan güçlerinin tüm Ortadoğu'dan çekilmesini isteyen İran ise son gelişmeleri "direniş ekseni" için bir zafer olarak görüyor.
Iraklı analist Ahmed Yunus, ABD'nin Irak'tan çekilmesinin İran'ın elini güçlendirebileceğini söylüyor:
Batı'nın bölgedeki askeri varlığının ortadan kalkmasıyla İran'ın vekil güçlerinin nüfuzu artabilir. Bu örgütler, devlet politikalarının şekillenmesindeki rollerini artırmaya ve kilit kurumlardaki varlıklarını pekiştirmeye çalışabilir.
Wall Street Journal'ın analizinde ise İran savaşının Irak'ı daha derin bir çatışmanın içine sürüklediği yazılıyor.
İran, güçlü Şii milisler ve siyasi partiler aracılığıyla Irak'ta askeri, siyasi ve ekonomik nüfuz sahibi. Tahran yönetimi aynı zamanda komşusunu uzun süredir önemli bir ekonomik destek kanalı olarak görüyor. Tahran, Bağdat'la yaptığı ihracat yoluyla döviz elde ederken, komşusunun bankacılık sistemini kullanarak ABD yaptırımlarını aşıyor.
Irak Başbakanı Ali Zeydi, ülkedeki milislerin silahsızlandırılmasına yönelik sürecin 30 Haziran 2027'de tamamlanacağını bildirmişti. Ancak ABD'li yetkililere göre İran, Irak'taki Şii milislere desteği 28 Şubat'tan bu yana artırırken, Zeydi'nin silahsızlandırma sürecini yürütmesi de güçleşebilir.
ABD'nin 20 yılı aşkın süredir Irak'taki gelişmeleri şekillendiren askeri varlığı sona ererken, Washington ve Tahran arasında başta Hürmüz Boğazı olmak üzere kritik konularda henüz anlaşmaya varılamadı.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, dünkü açıklamasında ABD'yle İran arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik toplantı ve temasların sürdüğünü bildirdi.
Öte yandan Donald Trump yönetimi kasımda düzenlenecek ara seçime hazırlanırken, İran Devrim Muhafızları da Amerikan vatandaşlarına seslenen bir mesaj yayımladı.
Dün yayımlanan mektupta ABD seçmenlerine savaşa karşı çıkma çağrısında bulunulurken, "Amerika'nın şu anki durumundan sorumlu olan kötü niyetli, aldatıcı ve şiddet yanlısı politikacıları iktidardan uzaklaştırın" diye seslenildi.
Independent Türkçe,